Nghiên cứu - Trao đổi

 Tri thức bản địa dân tộc Tày -Thái được biểu hiện rõ ràng nhất trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật. Do có chữ viết riêng ra đời từ thế kỷ IX theo hệ chữ Thái Kra-Dai (hay còn gọi là Tai-Kadai) tương đồng với chữ viết của một số quốc gia như: Lào, Thái lan, Cam Pu chia,…

Khi sử dụng từ ngữ “chéo khoeo”, độc lạ và sự phá chuẩn có ý thức, tác giả thường sử dụng nhiều tổ hợp từ “lệch chuẩn” kết hợp thông thường, tạo cảm giác “không trơn tru”, “không đúng quỹ đạo ngôn ngữ”  buộc người đọc phải dừng lại suy ngẫm, thậm chí lôi từ điển ra đối chiếu.

Tiếp cận Tuyển tập Thơ của Gopal Lahiri dưới góc nhìn phê bình là khám phá kiến trúc của cảm xúc mà ông xây dựng bằng sự tinh tế trầm lặng.

Thi sĩ Cầm Giang (1931-1989) tên khai sinh là Lê Gia Hợp, sinh ngày 2-5-1931, quê quán thôn Nguyệt Viên, xã Hoằng Quang, huyện Hoằng hoá, tỉnh Thanh Hoá. Ông vốn xuất thân trong một gia đình khá giả nên được học hành tử tế, nhưng vì hủ tục phong kiến nên mới 11 tuổi Lê Gia Hợp đã phải lấy vợ.

Nhìn chung cốt truyện của các truyện thơ này đều theo một mô tuýp chung: Trai gái yêu nhau mà không lấy được nhau và cuối cùng phải tìm đến cái chết (Tìm về mường ma để gặp nhau). Song mỗi tác phẩm lại có tình tiết khác nhau. Tựu trung đều lên án chế độ phong kiến: cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, không được phép tự do hôn nhân.

 Dù kết thúc như thế nào, nhưng ẩn chứa bên trong tâm hồn những người phụ nữ ấy là một sức sống tiềm tàng; khát vọng hạnh phúc chính đáng mãnh liệt. Đó cũng chính là ý thức về nữ quyền của họ.