Lễ Khai hạ Mường Bi là lễ hội nông nghiệp, cũng là lễ mở cửa rừng. Theo quy định của lang mường Bi xưa, phải sau Lễ Khai hạ, mọi người mới được phép vào rừng lấy măng, lấy củi, săn bắn...
Văn hóa tín ngưỡng là một bộ phận cấu thành đời sống văn hóa của nhân dân. Khi Đảng và Nhà nước định hướng xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, việc phục hồi di tích lịch sử văn hóa của địa phương là việc làm hợp lòng dân, ý Đảng, chắc chắn sẽ được chính quyền các cấp ửng hộ.
Nhìn tổng quan, tài liệu Hán Nôm cổ ở Hòa Bình tồn tại đến hiện nay chia làm 3 dạng: Loại thứ nhất: Sắc phong, thần phả, sắc chỉ, chế phong, bia đá, hoành phi câu đối ở các nơi thờ tự được lưu giữ trong các di tích lịch sử văn hóa như đình, đền, mộ, hang động...
Trong lịch sử, người Mường ở Hòa Bình chưa có tiền lệ di cư tập thể như các cuộc thiên di của các dân tộc khác, từ gia đình nhỏ đến mường lớn đều định cư.
Có thể nói núi Cốt Ca là cơ sở tạo nên các thung lũng, tạo nên trăm mường lớn nhỏ, Đồi Thung là “đứa con” sinh ra trước nhất. Trong nhiều thế kỷ ở Đồi Thung đã có con người sinh sống,
Có thể nói quá trình kiến tạo núi Cốt Ca tạo nên các thung lũng hệ thống sơn khối đá vôi dầy đặc có nhiều hang động mái đá, hệ thống sông suối nhiều nhuyễn thể.
"Văn hóa Hòa Bình" là thuật ngữ chỉ về một nền văn hóa thời đại Đá, được nhà nữ khảo cổ học người Pháp Madeleine Colani phát hiện và đặt tên từ những di tích hang động tìm thấy trong vùng núi đá vôi tỉnh Hòa Bình.