Bùi Đức Thắng
VỀ NGHE GIÓ ĐỒNG
Không biết từ bao giờ, tôi hay nhớ cánh đồng làng tôi đến vậy. Nhớ ngày bé theo mẹ gánh lúa, tôi trầy trật bờ thấp bờ cao. Mẹ bó cho tôi mỗi đầu ba nắm lúa. Tôi gánh đi cả trên bờ dưới ruộng. Buổi đầu học gánh gồng, tôi phải nghỉ mười mấy chặng mới về đến nhà giữa trời trưa nắng. Mùa đông, đôi chân nứt nẻ, tôi vẫn cùng lũ bạn đuổi chuột chạy băng băng giữa đồng trong cái rét cắt da. Bây giờ, đôi lúc trí nhớ tôi có thể ngửi được mùi rơm rạ, mùi đồng đất mới khô, mùi khói đốt, mùi mồ hôi của bà và mẹ… Mỗi lần về quê, đi qua cánh đồng, tôi thường dừng lại hít đầy lồng ngực những hương vị ấy, lòng lại nao nao…

Qua vụ chiêm vụ mùa, cánh đồng làng tôi cũng có thêm vài luống khoai lang, vài luống cải, mấy ruộng ngô. Tháng mười, cánh đồng lại xanh tươi, đồng đất lần nữa lại nâng ấp, gom mưa, gom nắng, chắt chiu ngọt ngào để nuôi thêm vụ mới. Những cây ngô bé xíu tháng trước mẹ trồng giờ đã cao ngang vai. Đất ủ luống khoai lang cũng đã khô, trên luống màu lá xanh chen tim tím màu hoa. Những ngọn gió thổi từ bãi mía dọc bờ suối thượng nguồn sông Bưởi mang theo cái se sắt của ngày đầu đông mơn man trên cánh đồng. Đứng giữa cánh đồng nhìn lên nhà chú tư, tự dưng tôi lại nhớ bà. Bà ở nhà chú tư sát với con ruộng đầu tiên của làng. Ngày nào tôi cũng sang với bà, vì mấy nhà gần nhau. Hồi bà còn sống, những ngày gió lộng cánh đồng, bà vẫn thường hay ngồi bên cửa voóng bứt bông may găm trên quần mấy đứa cháu cả ngày chơi đùa nơi bãi may đồng nắng gió. Có một ngày, tôi mải chạy theo đám bạn bắt chuột đồng không nghe tiếng bà gọi về ăn bánh. Bà giấu phần cho tôi một cái mà đứa em họ tìm thấy ăn hết. Hôm sau, nó khoe với tôi được bà cho bánh ngon lắm, tôi tủi thân khóc thật to và giận bà nguyên một buổi sáng, mà đâu biết chiều hôm qua bà đã khản giọng gọi tôi vang cánh đồng lộng gió. Trưa hôm đó, bà lại phải dỗ tôi bằng những câu chuyện cổ tích trong vi vu gió đồng. Giờ bà đã theo những ngọn gió đồng sang con suối thượng nguồn sông Bưởi về với núi, để lại một bầu trời tuổi thơ thương nhớ trong lòng tôi…
Con người ta thường hay có những nỗi nhớ giống nhau. Có lẽ, khi đứng trên cánh đồng, ta đều thấy hình ảnh thân thuộc là dáng ông bà, cha mẹ tảo tần, một đời rơm rạ, một đời quang gánh, cày bừa gắn bó làm lụng mưu sinh.
Những người con lớn lên từ nơi bình yên cánh đồng làng, đến khi cánh đồng không còn là nơi vui đùa như ngày bé, mà là những ngày tháng lam lũ với đồng đất, gió mưa, những lo toan thường nhật. Người ta nối nhau trên những hành trình về phố thị mưu sinh, để lại phía sau biết bao kỷ niệm bên cánh đồng làng xanh thẳm. Phố mùa này gió hanh hao, mang nặng những vội vã mưu sinh của những người con xa xứ. Mỗi người một ước vọng, mỗi người một lối đi, không phải ai cũng có thể gắn đời mình với phố. Dịch bệnh khiến nhiều người phải quay về quê hương như nơi nương náu cuối cùng trong lúc khó khăn. Có người bị mắc kẹt không về được lên facebook, zalo viết trạng thái dài nhớ quê, muốn về nhà. Những lúc bình thường, ta thử hỏi, có mấy ai thực sự nhớ đồng làng, nhớ quê, nhớ những kỷ niệm thơ ấu và tranh thủ khi có thời gian để rời nơi náo nhiệt phố thị trở về với cánh đồng lúa, bãi ngô lộng gió, về với những gì gần gũi thân thương để cảm nhận sự bình yên. Vẫn biết cuộc đời là những hành trình đi tới, ta cứ mải miết trong mưu sinh nơi phố thị. Có phải chỉ khi nào gặp khó khăn, thật sự mệt mỏi, ta mới nhớ đến quê, mong muốn về nhà để ăn bữa cơm cùng bố mẹ, đi thăm những người thân yêu…?
Tháng mười, tôi về quê từ phố thị trong se se lạnh, gió đồng thổi bay những bụi bặm đường dài. Tôi lục tìm ký ức tuổi thơ một thời trên cánh đồng mênh mông bạt ngàn gió, gió kể tôi nghe khúc ca ríu ran của bầy chim sẻ. Tôi hít đầy lồng ngực hương đồng thân quen.
B.Đ.T.