Đỗ Hàn
TRĂNG QUẦNG
CHƯƠNG VII - TRĂNG TỎA
Không ai nhắc đến anh suốt nhiều năm
Chỉ còn những bản in cũ
Chữ Hán nghiêng nghiêng
Bên lề sách chép tay
Và những cuốn sách chất đầy trên tủ
Trong nhà của một ông đồ già.
Nhưng ánh sáng
Không cần ai gọi
Vẫn tự lan xa…
Tư tưởng Hỗ Trợ của anh
Từng bị vùi sâu dưới các khẩu hiệu
Giờ được nhắc lại
Trong các lớp học triết phương Đông
Trong những cuốn sách nói về
“Cộng sinh - Khai phóng - Nhân văn”
Trong những câu thơ nói về lẽ sống!
Một học giả trẻ đọc bản dịch “Nam Hoa Kinh”
Không biết ai dịch
Chỉ thấy lòng mình dịu lại
Và một thoáng trăng
Lướt trong đáy mắt.
Một người bệnh được cứu
Bởi bài thuốc cha truyền con giữ
Không biết bài thuốc ấy
Từ một thanh niên từng bị đày Côn Đảo
Từng sống như sương mù trong lịch sử.
Một sinh viên mở sách “Lan Hữu”
Ngạc nhiên vì ngôn ngữ xưa không cũ
Một nhân vật chính
Không tranh đấu
Không hận thù
Chỉ chọn lương thiện
Giữa một thời gian trá
Giống như anh.
Và từ đó
Ánh trăng bắt đầu tỏa.
Đời đã hiểu:
Anh không làm thơ để ru lòng
Không dịch sách, viết báo để phô tài
Mà để dẫn đường,
để giữ lấy linh hồn dân tộc
Linh hồn đang mờ nhòa giữa gió giật Tây, Đông.
Giữa một thời mực chưa kịp khô đã thấm máu dòng dòng.
Máu trào gan trang viết
Máu chảy trên ngòi bút
Chảy ngược lên trời dựng quầng đỏ quanh trăng!
Đời đã biết:
Nguyễn Thái Học là mặt trời dũng cảm đi vào thiêu đốt
Thì Nhượng Tống là vầng trăng dịu dàng đi bên.
Lặng lẽ soi từng bậc thềm đêm tối.
Son sắt một người tin vào khí phách Việt Nam!
Trăng Nhượng Tống không chiếu rọi từ đỉnh non ngàn,
Mà rọi từ tim người đọc.
Chiếc cầu anh bắc giữa Kinh Thi và Quốc học
Giữa Tôn Văn và người nông dân Việt Nam
Vẫn còn đó, lặng lẽ giữa muôn ngàn ánh sao.
Có vầng trăng chẳng ở cao
Mà treo lưng núi, rọi vào nhân gian.
Không cao giọng, chẳng bon chen,
Chỉ mong dân tộc được nên vững vàng.
Người đi, chữ vẫn còn vang,
Vẫn soi trang sử giữa hàng tối tăm.
Không phải ánh sáng vàng sân khấu
Không phải ánh đèn đỏ truyền thông
Mà là ánh trăng
Âm thầm, lan xa
Thấm vào sách, vào người, vào đất.
Các học viện bắt đầu nhắc tên anh
Không như một nhà hoạt động chính trị
Mà như người chép lại Tấm lòng.
Tư tưởng Hỗ Trợ
Không còn là điều lạc lõng
Nó trở thành triết lý sống của
thế kỷ hôm nay:
“Không thắng ai - nhưng cũng không thua ai
Chỉ giúp nhau đi qua giông gió.”
Tên anh
Lặng lẽ có mặt trong từ điển văn học
Trên bia tưởng niệm nhỏ
Trong lời giảng giáo viên
Trong giấc mơ của những người
chưa từng biết
Rằng có một ánh trăng
Đã từng vì họ mà sống.
Không ai giữ được trăng
Nhưng ai cũng từng thấy trăng
Một lần.
Và ai cũng cần trăng
Để yên lòng đi qua đêm.
Có thể… Thế hệ anh
Bị bão dìm
Bị chính nghĩa đẩy sang lề trái
Bị lịch sử quên
Bị kẻ mạnh chối từ.
Nhưng…
Tất cả bão tố trên mặt đất
Không thể vùi được
Một tinh thể đã từng bay lên trời Từ đất!
Bởi trăng không thuộc về ai
Trăng chỉ thuộc về ánh sáng Và anh
Chỉ chọn một điều:
Không giẫm lên người khác để đứng lên.
Trên mảnh đất xưa
Nơi có bãi Sao Sa Cỏ hoa vẫn mọc
Lũ trẻ chạy chơi
Trăng vẫn treo trên đỉnh núi Bô.
Như một câu chuyện cổ
Không ai còn kể
Nhưng ai cũng thấy - Mỗi khi nhìn lên.
Trong mắt bão, trăng quầng không chỉ
lẫn vòm xanh
Mà là dấu hiệu của những ngày đã qua
và chưa tới
Là lời nhắc cho những ai mang
trái tim mong đợi
Rằng dù bão tố có giăng đầy trời,
ánh trăng vẫn hiến dâng.
Vầng trăng quầng
Từng lạc trong mắt bão
Giờ đã tỏa khắp quê nhà
Không cần nói
Không cần nhớ
Chỉ cần:
Tấm lòng.
Một ngày nào đó, trăng sẽ tròn
như đêm rằm,
Và con người sẽ không còn hỏi:
“Ta được gì từ người khác?”
Mà sẽ tự nhủ: “Ta còn gì để trao?”
Khi ấy, ánh trăng không còn quầng hao
Sau mùa nước đục
Sẽ tỏa sáng trên những mái nhà,
Trên những cánh đồng, lúa thức
Những tâm hồn đã thôi khép lại,
Để giấc mơ Nhượng Tống nở hoa.
Hẹn mùa kết trái.
Trăng tỏa sáng không phải bằng
chiến thắng,
Mà bằng Tình Người lặng lẽ vươn xa.
Một ngọn lửa mềm, mềm như những bài ca
Đủ thức tỉnh những trái tim cần dự báo.
Chuyện Vầng trăng quầng
quay trên mắt Bão
Kết thúc tại đây, không khép lại một cuộc đời
Mà để mở ra một cách nhìn
Về những con người
Từng Sống Như Trăng.
Phú Thọ, những ngày Bão Wipha tháng 7/2025
Đ.H
HẾT