THƯ GIÃN
Điện thoại: 0913269931 - 0964131807 - Email: vanphutho25@gmail.com
banem.tinh
Chào mừng bạn đã đến trang Điện tử "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" - Diễn đàn Văn học - Nghệ thuật của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ!

TRẮC (XII - XVII)

Hà Phạm Phú
 
TRẮC
 
XII-
Gánh hát Trùm Lí quay lại tư dinh Lạc tướng, nếu tính từ Rằm tháng Tám năm Mậu tuất, ngày bà Thiện hạ sinh hai cô công chúa, thì vừa đúng một năm tròn, tiết trung thu bưởi đã nặng tôm, hồng đã chín đỏ, có chút heo may xao xác rồi.
Hôm nay Lạc tướng Mê Linh làm lễ đầy tôi cho hai cô con gái. Gánh hát của Trùm Lí được vời đến giúp vui.
Gánh hát bước vào cổng tư dinh quan huyện lệnh, hát bài chào mừng:
Mừng Lạc tướng Hùng
Sinh hạ hai bé gái
Là đôi bông hồng đẹp
rực rỡ và cao sang
sẽ làm rạng danh nước
sẽ làm vinh nhà Hùng…
Người nhà Lạc tướng thưởng tiền cho gánh hát. Ông Trùm cúi chào Lạc tướng và phu nhân, nói lời chúc tốt đẹp, rồi mọi người chuyển ra phòng khách. Sau mấy lời hàn huyên, Lạc tướng và Trùm Lí chuyển câu chuyện sang công việc có liên quan đến chuyến đi vào Cửu Chân, Nhật Nam.
Lạc tướng hỏi:
“Ông Trùm đi đường chắc là vất vả?”
Ông Trùm đáp:
“Thưa vâng, ngồi thuyền thì đỡ, những đoạn đường bộ, vượt núi thì gieo neo lắm, cướp nhiều như hùm beo.”
Lạc tướng trầm ngâm:
“Dân đói thì sinh trộm cướp. Lòng dân Cửu Chân, Nhật Nam có thay đổi?”
Ông Trùm:
“Lòng người vẫn còn tưởng nhớ thời cũ. Bọn Nhâm Diên bắt dân thay đổi cách ăn mặc, lại bắt mối mai, cưới xin, nhưng dân không nghe, chỉ như nước đổ lá khoai thôi.”
Lạc tướng:
“Chúng ta là dân phương Nam, tự nhiên như thiên nhiên. Bọn dị tộc không hiểu được. Ông Trùm này, người Việt ở Giao Chỉ với người Việt ở Cửu Chân, Nhật Nam cùng là Lạc dân, cùng chung một mối hận, bị người ở xa đến đè nén, cướp cái ăn ngay trên miệng, phải chung lưng đấu cật với nhau, thì mới tồn tại được, mới sống được. Ông Trùm có nói với mọi người điều đó?”
Trùm Lí đáp:
“Lạc tướng yên tâm, Trùm Lí này hiểu rõ việc mình phải làm.”
Nghe chuyện của Trùm Lí, Lạc tướng thấy vui, bèn tỏ vẻ quan tâm hỏi:
“Trùm Lí sống cuộc đời giang hồ phiêu bạt, có người đàn bà nào để ý không, có ai nuôi con hộ không?”
Câu hỏi của Lạc tướng bất ngờ chạm vào nỗi lòng thầm kín của phu nhân. Bà Thiện hơi đỏ mặt, chen vào câu chuyện:
“Ở dưới hương Đan Hạ có nhiều phụ nữ giỏi đang muốn kén chồng, để ta sẽ giúp ông Trùm.”
Trùm Lí nhớ đến người đàn bà ở Cư Phong, nỗi niềm thầm kín không dám ngỏ, tự nhiên lúng túng, bèn nói:
“Sau này chắc sẽ ngược lại, đàn ông đi tìm vợ, xin phu nhân để cho Trùm Lí đi tìm.”
Phu nhân Lạc tướng không vui:
“Thì ta vui mà nói thế thôi, ông Trùm là dân giang hồ mà…”
Lạc tướng lái câu chuyện sang hướng khác:
“Họ có hiểu những bài hát Trùm Lí đặt ra không?”
Trùm Lí đáp:
“Người hát rong này nghĩ rằng họ hiểu.”
Lạc tướng phu nhân bỗng hỏi:
“Gánh hát có một anh chàng tên Môn, sao lần này không thấy?”
Trùm Lí đưa mắt nhìn Lạc tướng, rồi đáp:
“Môn được phái sang Phiên Ngung, đi Trường Sa nên bây giờ đang ở Liên Lâu, theo một khách thương để học tiếng, học chữ và học cách buôn bán.”
Lạc tướng nói:
“Đây là việc lớn, việc lâu dài, ông Trùm phải hết sức lưu ý.”
Trùm Lí đáp lại rằng đã ghi nhớ.
Dưới sân bắt đầu đông khách đến mừng. Gánh hát rong hát:
Gióng và Thục Phán
Những con của Trời
Những người dân Việt
Đều là con Người
Vững như núi lớn
Mạnh như thác rơi...
Hôm ấy trời trong, nhìn lên chỉ thấy một mầu xanh ngút ngát. Ngó sang phía đông bắc có ba ngọn núi cao vút, ngó sang phía tây bắc thấy ba đỉnh sơn trầm tĩnh, uy nghi.
Ông Trùm gọi một chàng trai trên tay đang giữ một con chim ưng bảo đưa đến trước Lạc tướng, trao lại cho ông, nói:
“Đây là con chim ưng kẻ hát rong này được một người Hồ phương Bắc lưu lạc xuống phương Nam tặng để tỏ lòng tri kỉ. Nay mừng nhị vị mị nương đầy tuổi tôi, xin biếu Lạc tướng, dù gánh hát của chúng tôi có ở chân trời góc biển nào, nếu Lạc tướng muốn nhắn gửi điều gì xin cứ làm ám hiệu, sai chim đi tìm, chim sẽ tìm thấy chúng tôi.”
Có con chim ưng Trùm Lí biếu, Lạc tướng liền nổi tráng chí, bèn kêu người vú nuôi bế hai đứa bé ra trước sàn nhà. Đoạn, Lạc tướng ra lệnh cho thả cho chim ưng lên trời. Con chim ưng vỗ cánh làm nổi lên trận gió mạnh khiến mọi người kinh ngạc, sau đó bay vút vào không trung như mũi tên thần. Bà Thiện thốt lên:
“Ôi trời, đôi cánh mới vĩ đại làm sao.”
Lạc tướng đưa đôi cánh tay khỏe đỡ lấy Trắc và Nhì, nâng lên cao nói:
“Các con hãy nhìn đi, trời xanh, núi cao, sông rộng là giang sơn của các con sau này đó!”
Rồi Lạc tướng cất tiếng cười lớn, vẻ hết sức mãn nguyện. Ông Trùm nghĩ mình cũng đến lúc lui ra đi làm việc của mình rồi.
 imageuytr
XIII-
Ông Trùm lui xuống nhà dưới giúp việc đón tiếp khách.
Sự gắn bó của ông Trùm với Lạc tướng giống như có duyên số. Ông nhớ lại đoạn đường đời đã đi qua, cứ như giấc mơ. Theo gia phả họ Lí, cụ tổ Lí Nghĩa đưa gia đình đi trốn cái án chu di tam tộc, chạy về phương nam, khi vượt núi Nghĩa Lĩnh, gặp cướp, gia đình bị thất lạc, cụ tổ Lí Nghĩa đem theo được người con út đến Phiên Ngung, sau đó sang Giao Chỉ định cư, làm nghề bốc thuốc và dạy học. Người con út của Lí Nghĩa lấy vợ Việt, con của một Lạc tướng, sinh được ba người con, hai trai và một út là gái. Trùm Lí thuộc chi thứ hai, đến đời ông Trùm là đã năm đời. Ông thân sinh Trùm Lí theo nghề cụ tổ, dạy học và bốc thuốc, dành dụm cho con ăn học. Nhưng Trùm Lí có máu phiêu lưu, bỏ dở đường học hành, theo mấy nhà sư Ấn Độ đi sang tận Hàm Dương, rồi khi nhà sư quay trở lại Giao Chỉ thì Trùm Lí cũng quay về theo. Về đến Liên Lâu, trên đường từ Thuận Sơn đi Thiên Thai chàng lãng tử gặp cướp, may có thầy trò Lạc tướng Mê Linh tới kịp, đánh tan bọn cướp. Sau khi hỏi han, Lạc tướng kết nghĩa huynh đệ với Lí, giúp Lí tổ chức ra gánh hát rong, đi khắp Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam làm công việc tuyên truyền và thu thập tin tức.
Trùm Lí là người đa tình, đi đâu cũng có đàn bà mê mệt, nhưng trong số đó duy nhất có một người đàn bà ở Cư Phong làm cho ông Trùm say đắm còn hơn cả say trầu. Người đàn bà Cư Phong ấy có thai với ông Trùm, nhưng do sinh nở khó khăn, đã chết khi đưa bé mới được mươi lăm ngày tuổi.
Số phận trớ trêu, khi người đàn bà đẻ con thì ông Trùm đang ở Mê Linh, đến lúc trở lại, thì chuyện đã xẩy ra từ nửa năm trước, đứa con không rõ ai bế đi đâu hoặc cho ai nuôi, không biết. Ba bốn năm trời rồi, chuyện cũ cũng nguôi ngoai, nhưng số phận đứa con thì vẫn canh cánh bên lòng, đi đâu ông Trùm cũng để ý tìm kiếm nhưng không có manh mối. Nghe người dân Cư Phong nói, đứa bé con ông Trùm là gái.
Ông Trùm lẩm nhẩm, nếu con ta còn sống thì hơn hai mị nương của Lạc tướng bốn tuổi.
“Con ta, con ta.”
Ông Trùm nói lên thành tiếng.
 
XIV-
Sau khi kiêm tính Văn Lang, dựng nước Âu Lạc đóng đô ở Cổ Loa, xây dựng Loa thành, An Dương Vương vẫn để cho giòng dõi nhà Hùng giữ phần đất cũ.
Tần Thuỷ Hoàng tiêu diệt sáu nước, thống nhất Trung Quốc, ôm tham vọng mở rộng cương vực, làm bá chủ thiên hạ, bèn sai Đồ Thư đem quân đánh Bách Việt. Đại tướng của Đồ Thư là Nhâm Ngao cùng viên phó tướng Triệu Đà kéo quân vượt rặng Ngũ Lĩnh, chiếm lấy Nam Hải, thực hiện kế sách hoà tan dân bản địa. Nhâm Ngao được vua Tần ban cho chức Thái thú, còn Triệu Đà không hiểu sao chỉ được ban một chức quan nhỏ, chức huyện lệnh. Lĩnh Nam ở xa Trường An, dân chúng không chịu qui thuận nổi lên chống phá khắp nơi. Để vỗ yên dân chúng Ngao và Đà thực hiện chính sách, bình cũ rượu mới, để cho các tù trưởng giữ nguyên chức vị, được hưởng bổng lộc do dân thuộc ấp đóng góp, từ đó tìm cách thay đổi dần dần.
Nhà Tần hùng mạnh, thế lên như sóng trào, nhưng thế ấy không giữ được lâu, suy yếu nhãn tiền, bọn Nhâm Ngao, Triệu Đà nẩy lòng riêng, muốn tự gây nghiệp lớn. Ngao chết sớm, Đà lên thay, bèn chiếm lấy quận Nam Hải, đóng dinh ở Phiên Ngung. Để củng cố thế lực của mình, Đà ra sức mở mang đất đai, chiếm Lĩnh Nam, dùng kế lấy Âu Lạc rồi tự xưng Nam Việt Vũ Vương, lập ra nước Nam Việt.
Khi đó ở Trung Nguyên, Lưu Bang diệt nhà Tần, đánh bại Sở vương Hạng Vũ lập ra nhà Hán. Hán Cao Tổ thấy Triệu Đà xưng vương, không chịu thần phục bèn sai Lục Giả đi Lĩnh Nam thuyết khách, Lục Giả xuống Lĩnh Nam, xây dựng dinh cơ để ở, chờ mấy tháng mới gặp được Triệu Đà, uốn ba tấc lưỡi khiến Đà từ bỏ đế hiệu, cống nạp nhà Hán. Khi nhà Hán củng cố được thế lực, hùng mạnh lên, Hán Vũ Đế Lưu Tú mới sai Lộ Bác Đức và Dương Bộc đem quân diệt nhà Triệu, đặt nước Nam Việt là Giao Chỉ bộ, chia làm chín quận: Nam Hải, Thương Ngô, Uất Lâm, Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, châu Nhai và Đạm Nhĩ.
Kể từ thời Tiên Tần qua nhà Triệu đến thời Hán, mặc dù chính sự khác nhau, mặc cho vua chúa thay đổi, nhưng dù là vua nào lên ngôi, Thái thú nào cai trị thì giòng dõi nhà Hùng vẫn được để coi sóc đất cũ, hưởng bổng lộc do thuộc dân đóng góp, theo lối cha truyền con nối.
Lạc tướng Mê Linh tên Trưng giòng dõi nhà Hùng. Trưng bản tính thông minh, là người có chí. Thuở nhỏ theo học mấy vị gia sư là bạn của cha, tinh thông võ nghệ, biết múa kiếm, bắn cung. Bơi lội thì khỏi phải nói, không khác gì con rái cá, lặn cả giờ không cần ngoi lên. Khi cha mẹ khuất núi, tiếp thu chức huyện lệnh, huyện đông dân hàng đầu quận Giao Chỉ, Trưng một lòng một dạ chăm lo đời sống nhân dân, khôi phục và giữ lại những phong tục tập quán của người dân  Lạc Việt. Hàng năm vào ngày mười tháng Ba, Hùng Trưng đều đưa bầu đoàn thê tử, ngược sông Cái lên Sơn Nghĩa Lĩnh làm lễ tế trời, tưởng niệm các bậc tiên liệt.
Một lần, sau lễ tế trời đất, Hùng Trưng cho chặt cọ lợp lán, trải cỏ nằm nghỉ. Nửa đêm, khi đuốc nến đã tắt, Trưng bước ra khỏi lán, ngửa cổ nhìn lên bầu trời, bỗng thấy từ trên đỉnh trời xuất hiện một quầng sáng chói, thoạt đầu nhỏ như trái bưởi Đoan, rồi lớn lên như mặt trống đồng, sau cùng cả bầu trời Sơn Nghĩa Lĩnh sáng trắng như ban ngày. Hùng Trưng vội sụp lạy. Từ trên cao, một giọng ấm áp, vang động sông núi:
“Con ve sầu sinh mùa xuân, chết vào mùa hè, không biết một năm dài như thế nào. Con người hơn con vật, biết được thời gian dài ngắn, biết muốn đi trăm dặm thì phải chuẩn bị lương thực ăn hai ba ngày, muốn đi ngàn dặm thì lương thực phải mang theo cho vài ba tháng. Con muốn khôi phục giang sơn nhà Hùng thì phải có chí của chim bằng vượt biển Đông, có sức của hổ báo trấn áp muôn loài.”
Khi vầng sáng bay đi, Hùng Trưng mới dám ngẩng lên, còn kịp thấy bóng Hùng Vương cưỡi hạc thăm thẳm về trời. Trưng quay vào lán, mọi người vẫn đang ngủ say. Hoá ra đấy là một giấc mơ. Ngẫm nghĩ kĩ, Trưng tin rằng, đấy là hồn thiêng của các vua Hùng hiện về báo mộng, nhắc nhở Trưng nghĩa vụ của mình. Sau đấy, Trưng tìm được Trùm Lí, tổ chức ra gánh hát rong, cho đi khắp nơi lấy lời hát làm vũ khí để thức tỉnh lòng người.
Hôm nay nhân Rằm tháng Tám, Lạc tướng Mê Linh làm lễ ăn đầy tôi cho Trắc và Nhì, cũng vịn vào đó, Lạc tướng định kế gặp gỡ một số huyện lệnh, huyện trưởng thân tín, để bàn các công việc cho mưu tính khôi phục giang sơn nhà Hùng.
Trùm Lí đưa gánh hát đến giúp vui, lại tặng chim ưng, khiến Lạc tướng hết sức vui mừng. Con chim ưng như một lời chúc đầy ý nghĩa, thật hợp với chí khí của ông. Sau khi sai gia nhân đưa chim ưng của Trùm Lí tặng về phía sau nhà, dặn dò mọi người công việc tiếp tân, Hùng Trưng bước lên sảnh đón khách.
Người khách đầu tiên Trùm Lí dẫn lên chúc mừng Lạc tướng Mê Linh là Lạc tướng Chu Diên. Vị đứng đầu huyện Chu Diên có tướng như quan văn, bước đi khoan thai. Hùng Trưng vừa nom thấy, vội bước xuống sàn, từ xa vái chào Thi. Thi vội đáp lễ, nói:
“Chúc mừng nhị vị mị nương của Lạc tướng!”
Trưng hiểu, Thi tôn trọng Trưng là giòng dõi đích của Hùng Vương, những lời nói trên thốt ra từ lòng thành thực, chứ không phải khách khí. Chào hỏi nhau xong, hai người cùng sánh bước lên phòng khách. Thi nói:
“Tôi mới ở Liên Lâu về. Lòng dân còn phân tán. Tích Quang đã đứng vững chân ở Giao Chỉ, mở trường dạy chữ Hán, đem các dụng cụ làm ruộng bằng sắt cho nhà nông… Việc ấy khiến giới quí tộc và đám chức sắc ở chiềng, chạ thích thú. Nhưng dân chúng không ưa những phong tục mới mẻ cưới xin, cảm thấy gò bó. Họ vẫn luyến tiếc lối sống tự nhiên, phóng túng.”
Hùng Trưng khoe:
“Trùm Lí vừa biếu tôi một con chim ưng để săn mồi và đưa thư. Một con chim thần. Chúng ta muốn không bị biến thành cái bóng của người Hán thì cốt yếu là phải duy trì được thiên tính, chỉ có chiềng chạ, làng xóm mới duy trì được cái đó.”
Thi gật gù:
“Lạc tướng nói chí phải. Dân Lạc phần đông mù chữ, chỉ có cách truyền khẩu, hát nói, hát đồng dao, hát vè. Mưa dầm thấm lâu. Trùm Lí làm việc này rất giỏi. Xin hỏi, việc liên lạc với Cửu Chân, Nhật Nam đến đâu rồi? Ý tới của Lạc tướng?”
Hùng Trưng trầm giọng, nhắc lại những lời ông được Hùng Vương truyền dạy:
“Đó là việc mà tôi luôn canh cánh bên lòng. Thưa huyện lệnh, cổ nhân nói, con ve sầu sinh mùa xuân, chết vào mùa hè, không biết một năm dài như thế nào. Con người may mắn hơn con ve sầu, có thể sống trăm năm, có được trí khôn, biết muốn đi trăm dặm thì phải chuẩn bị lương thực ăn hai ba ngày, muốn đi ngàn dặm thì lương thực phải mang theo cho vài ba tháng. Chúng ta muốn khôi phục giang sơn nhà Hùng thì phải có chí của chim bằng vượt biển Đông, có sức của hổ báo trấn áp muôn loài. Cái chí ấy phải truyền từ đời này sang đời khác, đời cha chưa làm được thì đời con, đời con không được thì đời cháu!”
Huyện lệnh Chu Diên:
“Chí phải. Khách mời hôm nay có đông không, thưa Lạc tướng?”
Hùng Trưng:
“Thưa, chỉ mời những người thân thiết, những bạn tâm giao.”
Chưa dứt lời thì thấy Huyện trưởng các huyện An Biên và Khúc Dương kéo đến. Cả nhà tràn ngập tiếng cười vui.
 
Lễ cúng đầy tôi làm ở gian giữa nhà chính. Bà Thiện đặt lên bàn đĩa trầu têm mười hai miếng, miệng nói, lạy mười hai bà mụ nặn nên chúng con. Người nhà bầy cỗ, đốt hương trầm. Những ông già bà cả trong các làng lân cận đưa lên, người thì mười hai đôi hài nhỏ xíu, người thì mười hai xâu cua nướng, người thì mười hai bát ốc luộc bỏ lá chanh thơm phức. Khách mừng được Lạc tướng mời ngồi ngay gần bếp lửa, vừa uống nước vối vừa trò chuyện. Phía dưới sân, người nhà làm thịt mấy con bê đem quay trên lò than lớn đỏ rực.
Khi đồ cúng đã sắp xếp xong xuôi, bà Thiện bảo Lạc tướng lên cúng. Lạc tướng để đầu trần, vai khoác tấm vải tơ tằm giấn mầu nâu thắm, đóng chiếc khố sồi mới, chót khố buông dài đến gối. Ông khấn tạ trời đất, mười hai bà mụ, kính cáo với các vua Hùng, xin các ngài phù hộ độ trì cho Trắc và Nhì ăn no, chóng lớn, không dính bệnh tật, lớn lên thì giỏi giang kế tục nghiệp cha ông, làm rạng rỡ nhà Hùng.
Gánh hát của Trùm Lí hát mừng:
Mừng ông Trưng bà Thiện
Hạ sinh hai mị nương
Hai bông hồng trân quí
Hai người con phi thường
Sẽ dựng nên nghiệp lớn
Làm rạng danh nhà Hùng…
Mọi người cùng vỗ tay hát theo. Huyện lệnh Chu Diên chắp hai tay nói:
“Nhớ lễ đầy tôi Sách Chu Diên cách đây năm năm, Lạc tướng Trưng đến mừng chúng tôi, có đem theo quyển sách và cây cung, khi mở tiệc thí nhi, Sách đã chọn quyển sách. Hôm nay làm lễ đầy tôi cho Trắc Nhì, tôi có mang theo ấn triện, cây cung, bút mực, cầy bừa. Vậy xin mở tiệc thí nhi.”
Lạc tướng Mê Linh hoan hỉ nói, đội ơn Lạc tướng Chu Diên, rồi cho bảo vú nuôi đưa Trắc và Nhì ra.
Trắc và Nhì vừa tròn một tuổi, bụ bẫm và khoẻ mạnh, đã lẫm chẫm biết đi, trằn khỏi tay vú nuôi, lao về phía bà Thiện. Bà Thiện vòng tay ôm lấy hai đứa con, cười rạng rỡ nựng:
“Các con của bố Trưng mẹ Thiện ngoan ngoan nào.”
Lạc tướng Chu Diên lấy từ trong tay nải những thứ vừa nói, bày ra sàn gỗ. Đó là những thứ đồ chơi được làm hết sức tinh xảo. Lạc tướng Thi quay về phía ông Trưng:
“Tiệc thí nhi là lối người Trung Nguyên làm, mới nhập vào Giao Chỉ ta từ thời Tích Quang, thấy hay hay nên ta bắt chước.”
Hùng Trưng bỗng thấy không vui, gượng nói:
“Thế thì thôi, ta dùng những thứ này làm đồ chơi cho con trẻ, không làm tiệc thí nhi nữa.”
Bà Thiện hưởng ứng theo, bảo thôi không làm tiệc thí nhi nữa. Hùng Trưng kêu người nhà dọn tiệc.
 
XV-
Lưu lại ở Giao Chỉ chừng hơn một năm, Lục An nhận được tin của quan  Đại Tư Nông nói phải thu xếp về Kinh gấp. Tích Quang mở tiệc to tiễn đưa. Nhân rượu ngà ngà say, Lục An hát một tiểu điệu của người Thổ Trước mà y mới học được:
Con gái
tóc xoã chấm khoeo
lưng eo ong đất
mắt đen hạt na
làm ta sướng nhất…
Tích Quang nghĩ thầm, quan Thái Thương Lệnh mê tít gái hoang rồi, bèn nâng chén nói to:
“Lục đại nhân đặt lời hay lắm, hay lắm.”
Lục An ngất ngư:
“Thái thú đúng là người tri kỉ.”
Sáng hôm sau, Tích Quang tiễn Lục An ra bến thuyền, tặng thêm cho y một con hầu gái nữa.
Con thuyền kéo buồm chạy về hướng đông. Một năm ở Giao Chỉ Lục An thu thập được bao nhiêu thứ của ngon vật lạ, được hưởng mọi sự khoản đãi, sung sướng, hân hoan. Chỉ có một điều Lục An thấy lo canh cánh. Một lần Lục An nói với Tích Quang:
“Triệu Đà theo chân Nhâm Ngao vào Ngũ Lĩnh, có mấy năm mà ăn ở sinh hoạt như người bản địa, đến lúc chiếm được đất Lĩnh Ngoại lập cơ đồ riêng, xưng vương mà không biết lễ nghĩa phép tắc. Cái đất này không phải là đất lành. Quận Thú ở đây mười năm trời, vẫn giữ được cốt cách người Hán là phúc lớn đấy.”
Tích Quang đáp:
“Hạ quan đã cố đem những giáo lí của bậc Thánh nhân để giáo dưỡng mở mang đầu óc cho dân Âu Lạc, nhưng một là vì lối sống của chúng phóng khoáng tự do, hai là bọn chúng còn trong tình trạng mông muội ngu tối. Thời Tần Thuỷ Hoàng, nhà vua đã đưa hàng vạn nữ nhân, hàng ngàn người tù, hàng trăm quan lại bị biếm chức xuống Lĩnh Ngoại để chung sống, nghĩ rằng nhờ đó mà có thể đồng hoá, nhưng cũng chẳng đáng kể gì.”
Lục An nghĩ Tích Quang có lí. Thời Thuỷ Hoàng tiến quân chiếm Lĩnh Nam, tiếng là đánh chiếm được nhưng không giữ được, là vì đường sá xa xôi, là vì thuỷ thổ không hợp, là vì dân Việt không chịu qui phục. Đặc biệt là đất Giao Chỉ, kể cả Tần Vương, kể cả Triệu Đà đều không thể cai trị trực tiếp, Thái thú Tích Quang là một viên quan mưu lược, khôn khéo nhưng cũng chỉ là viên quan thanh tra, còn ở dưới làng xóm, ở dưới hương huyện người Việt làm gì, người Việt sống thế nào, Tích Quang làm sao biết được. Gã nghĩ, việc này phải làm bản tấu. Nhưng mà liệu Vương Mãng có đủ sức vươn tay đến được Giao Chỉ hay không? Gã tự bảo hãy gác lại một bên.
Lục An ở Giao Chỉ một năm, nhiễm phải bệnh đau khớp. Tích Quang mua quả ý dĩ cho ăn thấy đỡ. Lúc xuống thuyền, Tích Quang còn chạy theo, đưa cho gã một bịch lớn bảo:
“Quan Thái Thương Lệnh về Kinh chẳng thiếu gì thuốc quí, nhưng cái bệnh quan mới nhiễm là bệnh phương Nam chỉ có thuốc Nam mới chữa khỏi, vậy xin đại nhân đừng câu nệ, hãy mang theo những quả ý dĩ này, phòng thân khi đi đường.”
Lục An cảm động:
“Chúng ta ở hai phương trời, nhưng từ nay tình như huynh đệ. Quan Thái thú ở lại hãy giữ gìn.”
Con thuyền chở Lục An dùng dằng một lúc mới kéo buồm chạy đi.
 
XVI-
Thời gian đưa thoi, dệt nên tấm vải đời người. Trên tấm vải ấy, con người tự thêu lên mặt trời của mình, ngôi nhà của mình, quê hương của mình. Và rồi sau này sẽ trở thành vải liệm của mình. Nhưng đấy là để dành cho người đời nhìn nhận và đánh giá. Còn bây giờ, sau khi sinh ra, Trắc và Nhì cứ hồn nhiên sống và lớn lên, trở thành thiếu nữ xinh đẹp.
Cha Trắc là Lạc tướng, là Huyện Lệnh, nhưng nếp sống của gia đình vẫn rất gần gụi, chan hoà với dân chúng, dân chúng quan hệ với ông như với một ông tộc trưởng, một người cha. Mỗi lần Lạc tướng có công việc, dân làng tự nguyện đến giúp. Dân đen ở dưới làng chạ, hương thôn, săn được con hươu, con nai đều cắt phần thịt ngon nhất biếu Lạc tướng. Các bà mẹ, các chị trồng được thứ lúa nếp tím ủ rượu, trồng đựơc giàn mướp hương, trước khi uống, trước khi hái xuống nấu canh bao giờ cũng dành hũ rượu đầu, trái cây đầu tặng cho bà Thiện.
Bà mụ đỡ đẻ ở Hạ Đan có một anh cháu trai tên Măng, mới mười tám tuổi, nhưng là tay săn bắt cự phách. Mỗi lần dinh Lạc tướng có việc như làm lễ, mở hội cần thịt thú rừng, Măng đều được vời vào giao cho nhiệm vụ săn bắt. Một lần Măng vào rừng bắt được một con hổ trắng chừng vài tháng tuổi, bèn đem về biếu Trắc. Măng nói:
“Giống hổ là thú dữ nhưng cũng thích được vuốt ve chiều chuộng. Cô Trắc là người yêu thú vật, mát tay chắc sẽ thuần dưỡng nó được.”
Trắc trông thấy con hổ trắng mới nhỉnh hơn con mèo trong bếp nhà chút ít, liền thích ngay. Trắc gọi nó là con mèo sù, lấy sữa dê và cháo cho nó uống. Trắc bảo Măng:
“Hàng ngày Măng phải vào đây với Trắc, chăm cho con mèo sù này lớn lên đấy nhé.”
Măng được lời thì lòng vui như mở cờ gặp gió. Măng thích Trắc vì cô xinh đẹp, cởi mở dễ gần. Măng thích nhìn Trắc cười, thích nghe Trắc nói, thích nhìn trộm dáng đi của Trắc, thích làm những việc mà Trắc sai khiến. Măng bảo:
“Măng sẽ dạy Trắc luyện thêm bắn cung. Trắc có thích đi săn nhím với Măng không?”
Trắc nói thích, hẹn hôm nào sẽ đi săn nhé.
Một hôm Măng dậy sớm, soạn lại bó so săn nhím ngày trước cha Măng vẫn dùng, lọc ra những cái tốt nhất cột lại đeo vai. Bà Mụ thấy cháu suốt đêm không ngủ, giờ lại dậy sớm đeo so đi săn nhím, nghĩ mãi không rõ nguyên do là sao. Bà hỏi:
“Mấy ngày tới, nhà Lạc tướng không có hội đám nào, cháu đi săn nhím làm gì?”
Măng thật thà đáp:
“Cháu đưa cô Trắc đi săn.”
Bà mụ giật mình. Trắc là con gái Lạc tướng, Lạc tướng giòng dõi nhà Hùng. Vậy thì Trắc phải là mị nương. Ngày xưa họ Chử lấy được mị nương ấy là chuyện ngày xưa kể thế, ai biết thật giả thế nào. Bây giờ quan Thái thú Tích Quang dạy, dân phải giữ phận dân, quan phải giữ phận quan. Cháu bà làm sao có thể mơ tới cô Trắc. Bà gàn khéo:
“Cháu có đi săn nhím thì cứ đi, nhưng có săn được nhím thì cũng đừng lấy thế làm mừng nhé.”
Măng không hiểu hết ý bà, nên nói:
“Có săn được nhím thì cháu cũng thả. Cô Trắc yêu thú vật lắm, không nỡ giết thịt đâu.”
Bà mụ nghĩ, thằng cháu có lớn, nhưng chưa có khôn, sau này nó sẽ hiểu. Bà bèn giục cháu đi sớm kẻo cô Trắc chờ.
Đúng là Trắc chờ thật. Vừa thấy Măng, Trắc bèn trách:
“Măng hẹn đến sớm, sao giờ mới tới?”
Măng lúng túng chưa biết nói sao thì Nhì chen vào, bảo rằng Măng còn phải chuẩn bị đồ nghề, còn phải đi từ dưới Hạ Đan lên, còn phải giúp bà mụ bao nhiêu công việc nữa chứ.
Mỗi lần Trắc nặng lời với Măng, thì Nhì lại ra mặt bênh. Măng sợ hai chị em Trắc, Nhì cãi nhau, vội nói:
“Ấy là lỗi của Măng, tại Măng ngủ quên đấy.”
Chờ, sốt ruột thì trách vậy thôi, chứ Trắc cũng chả có ý gì. Trắc lấy một cái gói bọc ngoài bằng lá chuối khô giấu ở trong yếm, đưa cho Măng, bảo:
“Xôi sắn đấy, ngon lắm, Trắc phần Măng, ăn đi.”
Măng đỡ gói xôi, thấy nóng hơi ngực Trắc thì suýt nghẹt thở, cứ giữ trong tay không nỡ mở ra. Nhì không ngờ Trắc lại lo lắng cho Măng kĩ thế, chợt thấy lòng nhói lên một chút tức giận, nhưng nén lại được.
Nhì mát mẻ:
“Chỉ là gói xôi thôi mà, hay là vừa đi vừa ăn.”
Măng đưa Trắc và Nhì vào đến bìa rừng thì dừng lại, nói:
“Người thợ săn muốn săn được con mồi, việc đầu tiên là phải biết con mồi thường làm tổ ở đâu, hay đi theo lối nào, hay kiếm ăn món gì. Có thể bắt con mồi khi nó trên đường về tổ hay xua nó từ tổ chạy ra.”
Nhì thích đi theo Măng, nhưng không có hứng thú nghe Măng giải thích. Trắc thì ngược lại, chỉ cần Măng nói hé ra đã hiểu. Măng tiếp tục:
“Con vật nào cũng làm tổ ở gần nơi có thức ăn. Chẳng hạn ong thì làm tổ ở gần nơi có nhiều hoa. Nhím sẽ đào hang ở gần nơi có nhiều sắn. Hôm nay mình sẽ đi xét dấu lũ nhím.”
Trắc hỏi:
“Xét dấu nghĩa là gì?”
Măng đáp:
“Xét dấu là đi xem dấu chân con nhím…”
Trắc ngăn Măng lại, bảo:
“Để Trắc nói xem có đúng không nhé. Con vật thường hành động theo thói quen, đi lại nhiều làm thành lối mòn, mình dựa vào đấy mà lựa cách đặt bẫy.”
Ngày nhỏ Măng đi theo cha, được cha giảng dạy nhiều lần mới biết, đường này chưa nói Trắc đã hiểu, thật đáng khâm phục. Măng nói:
“Đúng như vậy đấy. Nhưng khi xét dấu phải chú ý, dấu cũ hay dấu mới. Dấu cũ nghĩa là con vật đã không trở lại nữa rồi.”
Nhì nghe chị gái và Măng trò chuyện với nhau vui vẻ thì không khỏi ngạc nhiên, chuyện ấy thì có gì thú vị mà hai người nói mãi không dứt? Nhì bỏ đi hái được một bó hoa rừng, quay trở lại hai người vẫn mải mê câu chuyện xét dấu. Nhì nói to:
“Măng ơi, có thấy bó hoa này đẹp không?”
Măng nhìn qua, đáp cho Nhì vui lòng:
“Đẹp đấy!”
Nhưng Nhì không thấy vui, bèn giận dỗi quẳng bó hoa xuống đất, vùng vằng:
“Nhì về đây, không thích đi săn nữa.”
Trắc biết Nhì dỗi vì cái gì rồi, nhưng lại làm như không biết, bảo:
“Thì em cứ về đi. Chị đi săn với Măng.”
Trắc kéo Măng đi sâu vào cánh rừng, một lát bóng hai người liền mất hút sau các bụi cây. Nhì đứng một lúc, không biết nên về hay nên đi theo, cuối cùng ngồi phệt xuống lề cỏ, bật khóc.
Hôm ấy bà Thiện ở nhà một mình. Những ngày gần đây, Trưng hay đi xuống các làng chạ, lần nào trở về cũng mệt mỏi, nếu không thì say rượu. Bà Thiện đứng ngắm mình trước gương, chợt thấy lờ mờ mấy nếp nhăn trên trán. Cúi xuống ngắm nhìn đôi bầu vú, do không phải nuôi con, nên vẫn còn căng, bà Thiện chợt nhớ đến Môn, nhớ đến miếng trầu mà chàng têm, sao mà cay, sao mà nồng nàn thế. Nghe nói chàng sẽ đi xa, sang tận bên Trường Sa quốc, liệu bà có thể gặp lại chàng không?
Ôi Môn! Bà Thiện nhớ lại cái cảm giác mà chàng đem lại, sao mà tê mê, sao mà huyền diệu, tưởng như sau một cuộc tình, con người mới thực sự sống hoặc con người như được tái sinh và sống một cuộc sống khác. Vừa lúc bà Thiện cảm thấy bị nỗi phiền muộn cắn rứt thì một cô hầu bước vào phòng, nói rằng có một người trên Tam Sơn Lĩnh muốn dâng một thứ nước thuốc nếu tắm sẽ gột rửa hết bụi trần trong lòng, làm cho thân thể cường tráng, da dẻ săn chắc, tai thính mắt sáng. Bà Thiện nghe vậy bèn bảo đưa lên cho bà thử. Người trên Tam Sơn Lĩnh ăn mặc thật lạ lẫm, bà Thiện chưa bao giờ gặp, chạc ngoài bốn mươi, quẩy một đôi thùng gỗ đầy nước mầu đen sánh. Người này sống trên núi cao, không biết những lễ tiết mà dân chúng ở huyện thành Mê Linh lâu nay vẫn theo. Anh ta đặt gánh nước thuốc xuống đất, kéo chiếc chéo khố trước bụng lên quạt phành phạch, để lộ phần thân thể gân guốc phía dưới. Bà Thiện thấy thích người đàn ông người vùng sơn cước này, bèn hỏi:
“Dùng nước thuốc như thế nào?”
Người đàn ông Tam Sơn Lĩnh nói:
“Nước thuốc này nấu từ trăm thứ rễ, vỏ, lá cây trên đỉnh núi, chữa hết mọi nỗi ưu phiền, đủ sức làm cho người trẻ thì trưởng thành, làm cho người già thì trẻ lại, làm cho đàn ông đàn bà phải lòng nhau.”
Bà Thiện nghe nói thế bèn vui vẻ phán:
“Bây giờ cho con hầu của ta thử xem sao.”
Người đàn ông Tam Sơn Lĩnh vâng lời, khiến cô hầu cởi xiêm y ngâm vào chiếc bồn bằng gỗ, rồi đổ một nửa thùng nước có mầu sánh đen vào, khuấy đều lên. Cô hầu trầm mình cho nước chìm đến cổ. Bà Thiện thấy mắt cô gái lim dim, khuôn mặt đỏ bừng lên, bèn bảo gã đàn ông sơn cước lui ra. Một lát sau bà Thiện bảo cô gái:
“Em ơi, bóp chân cho chị.”
Cô hầu đứng dậy, để lộ thân hình trẻ trung, non mẩy. Bà Thiện bảo, em lại gần đây, đưa hai tay đỡ lấy bộ ngực của cô, khen đẹp. Cô hầu người run rẩy, hết cả e ngại, nói;
“Mẹ ơi, con muốn ti mẹ.”
Bà Thiện ngả người ra, cho cô hầu thơm lên khắp thân thể, miệng không ngớt kêu Môn ơi, Môn ơi.
 
Ở trong rừng, lúc đầu Nhì hờn dỗi, định bỏ về, nhưng rồi quay lại.  Trắc, Nhì và Măng bắt được một con nhím. Khi bị đuổi, con nhím phóng ra mấy cái lông cứng nhọn sắc như mũi tên, rồi co giò phóng chạy, đâm đầu vào một cái so, bị thít chặt lại. Nhì reo lên;
“Bắt được con nhím rồi.”
Trắc bảo:
“Con nhím tội nghiệp, không chạy đâu, lại đâm đầu vào rọ.”
Măng đến bên cái so, túm lấy con nhím, nâng lên ước lượng nặng nhẹ, nói:
“Thịt con này chắc ngon lắm đấy.”
Trắc thấy tội nghiệp con vật, vừa mới tự do đấy mà giờ lại mất tự do, có thể mất vĩnh viễn. Cô bảo Măng:
“Trắc biết lối săn nhím là như thế nào rồi. Thả nó vào rừng đi Măng.”
Măng thấy tiếc rẻ, nhưng không muốn trái lời Trắc, bèn tháo chiếc so cho con nhím chạy đi. Con nhím đang nằm rúm trong chiếc so, bỗng được thả tự do, ngỡ ngàng mất mấy giây, sau đó thì phóng một mạch vào rừng.
Thả cho con nhím vào rừng xong, Trắc, Nhì và Măng cùng trở về nhà. Dọc đường cả ba cùng rất vui. Nhì luôn cất tiếng hát, giọng véo von như chim, mỗi khi qua một chỗ khó đi lại bắt Măng cầm tay dắt. Con đường về nhà phải qua một con suối to, nước trong vắt. Trời gần đứng bóng, nắng như đổ lửa. Trắc bảo nóng quá, xuống suối tắm. Cả ba bèn nhẩy ào  xuống suối. Măng ngụp xuống dưới nước, nín hơi chưa nhô lên ngay. Nhì thấy Măng lâu không lên thì sợ lắm, bèn kêu to:
“Chị Trắc ơi, Măng chết đuối rồi.”
Dứt lời, Nhì oà lên khóc. Trắc biết là Măng bơi giỏi, đâu có thể chết đuối dễ dàng thế. Trắc nói:
“Để chị lặn xuống tìm.”
Nói đoạn, Trắc lặn xuống bơi đến chỗ Măng, ôm lấy cậu ta, hôn một cái rõ dài, rồi cả hai cùng nổi lên. Trắc bảo:
“Nhì đâu, tiếp hơi thổi ngạt cho Măng, kẻo cậu ta chết mất.”
Thoạt đầu nhìn thấy Trắc ôm Măng trong lòng, Nhì thấy khó chịu, nhưng khi nghe Trắc gọi, Nhì đâm lo lắng thực sự. Nhì bèn chạy ào đến, vừa chạy vừa hỏi:
“Tiếp hơi thế nào? Thổi ngạt vào đâu?”
Măng sợ đùa dai làm Nhì giận bèn truồi khỏi tay Trắc, đứng dậy, nhoẻn miệng cười. Nhì đấm vào lưng Trắc nói:
“Em biết chị rồi, em biết chị rồi.”
 
Đêm hôm ấy, Lạc tướng từ Cửu Chân ra. Ông có vẻ vui. Bà Thiện đoán, chắc hẳn công việc của ông thuận lợi. Bà hỏi:
“Tôi để ý, thấy kì này ông tuyền đi Cửu Chân, sao không thu xếp đi Phiên Ngung một chuyến?”
Lạc tướng trầm ngâm đáp:
“Phiên Ngung cũng cần đi, nhưng phải tính nơi nào lợi hơn. Cửu Chân đất rộng, người đông, có thế dụng võ, tiến lui đều thuận tiện. Phiên Ngung ở gần Trường Sa, ngày xưa Nam Việt Vương Triệu Đà có đất đai rộng, có quân sĩ nhiều, có đội lâu thuyền mạnh mà không chống nổi quân Hán, phải xin làm thuộc quốc thường niên triều cống. Nếu ta có nổi dậy thành công, chiếm được Phiên Ngung, cũng khó mà giữ. Tôi thấy chỉ có mở sang hướng Tây và tiến về hướng Nam.”
Bà Thiện đồng ý với chồng:
“Ông nói phải đấy, để dần dà tôi dạy cho Trắc và Nhì điều này.”
Lạc tướng cảm thấy hài lòng vì bà Thiện chung một suy nghĩ với mình. Ông hỏi:
“Hai con gái của chúng ta học hành có tấn tới không?”
Bà Thiện đáp:
“Nhờ trời con chúng ta giỏi giang, chắc có thể kế nghiệp được bố mẹ.”
Lạc tướng lúc bấy giờ mới để ý quan sát bà Thiện. Người đàn bà tuổi ngoài ba mươi, nhan sắc vẫn còn đằm thắm, đôi mắt vẫn trong, đôi môi vẫn mọng, bộ ngực sau tấm yếm hồng buộc lỏng vẫn nở nang, căng tròn.
Bất chợt Lạc tướng nhớ lại lần vào Cửu Chân trước đây, có dừng lại ở Cư Phong mấy ngày, được một nữ tù trưởng vùng đó thù tiếp thân mật. Người đàn bà Cư Phong có cái nét sắc sảo của bà Thiện, nhưng còn hoang dã nên có phần bạo liệt, khiến Lạc tướng e sợ. Sau đó, khi gặp người khách thương ở cửa Thần, kể lại chuyện ấy, người khách thương mới bảo rằng, ông là một thủ lĩnh quân sự, có thể sai khiến được cả vạn quân, nhưng trong chốn tình trường thì ông là một tên lính hèn kém. Ông có biết đội quân của ông đông đảo và mạnh mẽ không? Đội quân ư? Lạc tướng không hiểu. Người khách thương mở rương lấy ra một tấm vải lụa Hinđi, trên vẽ mười hai bức hình, cho Lạc tướng coi, rồi giảng giải. Người đàn bà Cư Phong ấy muốn hưởng thụ Lạc tướng, là muốn hưởng thụ toàn bộ thân thể cường tráng, đẹp đẽ của người, cả mắt mũi mồm miệng tay chân. Gã khách thương nói xong thì bật cười vang. Gã bảo, đêm nay gã sẽ giúp lạc tướng mở mắt.
Lạc tướng đã gặp những khách buôn người Hinđi, gặp cả những nhà truyền giáo Ấn Độ. Nhưng mãi đến đêm ấy, ông mới biết cách mà người Hinđi hưởng thụ. Lần ấy về Mê Linh, trong khi muốn khơi gợi bà Thiện, ông đã kể lại chuyện bức tranh của  gã khách thương, quả là có tác dụng.
Hôm nay ông từ Cửu Chân trở về, bà Thiện đón ông thật dịu dàng, đem đến cho ông cảm giác mới mẻ, thèm muốn hưởng thụ. Ông thấy lửa lòng bốc lên. Nắm lấy tay bà, ông hỏi:
“Hôm nay nàng tắm gội bằng thứ lá gì mà thơm và quyến rũ vậy?”
Bà Thiện nói:
“Vẫn là thứ nước lá thường ngày tôi dùng. Chẳng qua mọi khi Lạc tướng không để ý đến vợ mình mà thôi.”
Lạc tướng thấy mình có lỗi, bèn dịu dàng nói:
“Nàng tha lỗi cho ta. Nào hãy đứng lên cho ta ngắm nàng.”
Bà Thiện nói:
“Lạc tướng hôm nay có vẻ cao hứng. Thiếp vẫn là thiếp thôi mà.”
Tuy nói thế, nhưng bà Thiện vẫn đứng dậy, quay nghiêng về phía ông. Lạc tướng thốt lên:
“Nàng đẹp lắm. Nàng hãy để ta làm cho nàng vui.”
Lạc tướng bế bà Thiện đặt lên giường, vừa nhắc lại cho bà nghe chuyện mười hai bức tranh của người Hinđi, bàn tay mơn trớn khắp thân thể bà, hỏi bà thích chọn cách nào. Một cảm giác mới mẻ, chưa bao giờ có tràn đến trùm lên người bà. Bà Thiện bắt đầu run rẩy và rên lên khe khẽ. Lạc tướng hôn nhẹ lên đôi môi mọng của bà, rồi thì thào vào tai bà những câu mà ngày thường bà chưa bao giờ nghe. Bà Thiện bắt đầu khao khát, cơ thể căng lên. Lạc tướng cảm thấy sự đòi hỏi mãnh liệt của bà, bèn cúi xuống hôn lên đôi vú vẫn còn tròn lẳn của bà. Bà Thiện vòng hai tay ôm ghì lấy Lạc tướng, rên rỉ:
“Trưng ơi, hoà vào Thiện đi!”
Lần đầu tiên bà Thiện không gọi chồng bằng lạc tướng hay bằng ông. Bà gọi chồng bằng tên riêng.
Sáng hôm sau bà Thiện gọi hai con lên chào bố. Bà nói với chồng:
“Đó, ông nhìn hai con gái của ông đi. Chúng lớn bằng từng này rồi, sắp lấy chồng được rồi.”
Hùng Trưng ôm hai con gái vào lòng, lấy hai tấm vải lụa mua của vị khách thương Ấn Độ ra tặng con. Ông nói:
“Các con phải nhớ ơn mẹ. Mẹ không chỉ có công sinh thành mà còn có công dưỡng dục.”
Trắc và Nhì vâng dạ rồi lui ra.
Bà thiện nói với chồng:
“Con Trắc giống tính ông, mạnh mẽ, dứt khoát. Lớn lên nó có thể thay ông gánh vác công việc đấy.”
Hùng Trưng nhìn vợ âu yếm:
“Ngày xưa, đàn bà cai quản mọi thứ, đàn ông săn bắn, gieo trồng, chài lưới… Ta không có con trai, thì con gái thay thế. Cũng là ý trời…”
Vừa lúc ấy có một hầu gái trên tay bưng một khay những con búp bê làm bằng vải các mầu sặc sỡ bước vào, nói:
“Thưa phu nhân, quan Thái thú gửi tặng hai công chúa những con búp bê này.”
Bà Thiện cầm xem những con búp bê, thấy không chỉ những đường khâu chắc chắn, mà chất vải cũng rất tốt. Bà bảo với cô hầu:
“Em mời bà quản gia lên đây cho ta gặp.”
Quản gia là một phụ nữ chạc ngoài ba mươi, dáng vẻ tháo vát. Bà Thiện đưa con búp bê cho quản gia xem, rồi nói:
“Em xem đi, vải vóc của người Hán có chất sợi tốt, có mầu nhuộm đẹp, em xem xét cử người qua bên Trường Sa buôn lấy một ít, và tìm cách học những kĩ nghệ dệt vải và nhuộm vải của họ.”
Lạc tướng đồng ý với cách điều hành của vợ. Ông dặn thêm:
“Nhớ sai người trẻ, tinh nhanh đi nhé.”
Quản gia vâng, rồi lui ra.

XVII-

Mùa xuân năm Địa Hoàng thứ ba (năm 22 sau Công nguyên).
Toà Thái thú lại gặp các huyện lệnh và huyện trưởng toàn quận Giao Chỉ vào tháng Chạp, theo như lệ cũ. Năm ấy triều đình nhà Tân gặp nhiều chống đối, Vương Mãng bị vần như chiếc cối xay, gần như quên hẳn mấy quận ở Lĩnh ngoại, vì thế Tích Quang hoàn toàn tự tung tự tác. Tích Quang quyết định giữ lại tất cả thuế má và những đồ cống nạp. Sau khi viên quận thừa tuyên đọc các hạn mức mà các huyện phải nộp, Tích Quang không để cho ai được nói. Viên Thái thú khoát tay:
“Hôm nay, nhân ngày toà Đô uý mở hội thi võ, ta có lời mời các Huyện lệnh, huyện trưởng cùng tham dự. Mong không có vị nào khước từ.”
Trước dinh Thái thú có xây một giảng võ đường. Nơi sảnh bắc chiếc ghế bành lớn giành cho quan Thái thú ngồi. Các quan lại người Hán và người Việt đứng hai bên. Viên Đô uý nói với Tích Quang:
“Xin mời Thái thú xem các võ quan của bỉ chức biểu diễn võ nghệ.”
Tích Quang ngó nhìn lạc tướng Mê Linh rồi gật đầu nói:
“Mời các Lạc tướng cùng chung vui.”
Có hai võ sĩ từ dưới phi thân lên võ đài. Thoạt tiên hai người thi đấu quyền cước, sau đó là đấu gươm, đấu kiếm, đấu thương. Những người đứng xem ở dưới đài hò reo, náo động. Tích Quang vẫy Lạc tướng Mê Linh lại gần, hỏi:
“Lạc tướng thấy võ nghệ của Trung Nguyên ta thế nào?”
Lạc tướng Mê Linh đáp:
“Võ nghệ Trung Nguyên thật cao, thật tinh. Võ nghệ của Mê Linh có thể không tinh thâm bằng Trung Nguyên, nhưng cũng có chỗ độc đáo. Điều quan trọng hơn là do người dụng võ.”
Tích Quang nói:
“Lạc tướng nói rất phải. Hôm nay ta muốn coi chỗ độc đáo của võ nghệ Giao Chỉ.”
Lạc tướng Mê Linh biết mình đi sai một nước cờ, nhưng vẫn bình tĩnh đáp:
“Võ nghệ của hạ quan thấp kém, đâu đáng để quan Thái thú phải mất thì gian.”
Tích Quang quay qua viên Đô uý:
“Tại hạ nghe nói quan Đô uý đã từng qua Tây vực, đã tới đất Hung Nô, đã đụng độ với rợ Hồ, thân trải trăm trận. Hôm nay thật muốn mở rộng kiến văn, xin quan Đô uý cùng Lạc tướng Mê Linh trổ tài côn quyền để bản quan cùng chư vị đây được thưởng thức.”
Viên Đô uý nhìn Tích Quang, ngầm hiểu ý, bèn làm vẻ khiêm nhường,  ánh mắt cố che giấu vẻ gian trá:
“Quan Thái thú dạy quá lời, nhưng hạ quan cũng xin trổ hết tài khuyển mã.”
Lạc tướng Mê Linh thấy máu dồn lên mặt, đôi mắt đầy nộ khí, trầm giọng nói:
“Hạ quan xin tuân lệnh Thái thú.”
Sau đó ông quay sang viên Đô uý:
“Xin quan Đô uý nương tay. Tuỳ ngài lựa chọn cách tỉ thí, quyền cước hay đao kiếm đều được.”
Viên Đô uý quan sát Lạc tướng Mê Linh, thấy khí chất của ông không phải tầm thường thì thâm tâm có vẻ e sợ. Gã nói:
“Xin Lạc tướng nương tay. Trước tiên hãy đấu quyền cước. Sau đến binh khí tuỳ chọn.”
Nói xong, viên Đô uý phi thân lên võ dài. Lạc tướng Mê Linh phi thân lên theo. Trận đấu giữa Lạc tướng và viên đô uý người Hán diễn ra quyết liệt. Viên đô uý dùng những thế võ hiểm, ra đòn sát thủ muốn hạ ngay đối phương. Lạc tướng Mê Linh hiểu thấu tâm địa của kẻ thù ung dung đánh trả, quyết dạy cho y một bài học. Thái thú Tích Quang chứng kiến cảnh viên đô uý bị ngã gục sau ba cú đá liên hoàn, liền vỗ tay nói:
“Giỏi lắm, Lạc tướng Mê Linh giỏi lắm!”
Tích Quang ra hiệu gọi Lạc tướng Mê Linh đến bên, rồi quay qua người hầu ra lệnh:
“Ngự tửu!”
Viên quan hầu dâng rượu. Tích Quang tự tay rót rượu, nói:
“Đây là rượu Hoàng đế nhà Hán ban cho ta, nay ta thưởng cho Lạc tướng, cũng là để tỏ lòng ngưỡng mộ võ nghệ của người Việt.”
Lạc tướng Mê Linh đón chung rượu từ tay Tích Quang, ngẩng lên nhìn bầu trời trong điểm mây trắng, rồi uống một hơi cạn.
Viên Đô uý thấy viên huyện lệnh người Việt được Tích Quang ban cho rượu quí, đôi mắt đảo ngược, miệng thổ ra một vốc máu.
Đêm ấy viên Đô uý tìm đến dinh thự của Tích Quang. Viên Thái thú đang ở thư phòng. Viên Đô uý buông lời trách móc:
“Quan Thái thú, tôi nghe ngài mà bị mất mặt.”
Nhìn bộ mặt ỉu như bánh đa gặp nước của viên Đô uý, Tích Quang gạt cuốn sách đang đọc sang một bên, đứng dậy đi đến bên kệ sách lấy ra một cuốn, bước tới trước viên Đô uý, nói:
“Cuốn sách này đúc kết mười năm kinh nghiệm cai trị của hạ quan ở Giao Chỉ xin quan Đô uý đọc và ngẫm nghĩ. Sau ba năm sẽ thấy kết quả.”
Viên Đô uý nhìn Tích Quang tỏ ý không hiểu. Tích Quang rót một li rượu đưa cho viên Đô uý. Đợi gã uống cạn, Tích Quang bèn hỏi:
“Ông có biết trong rượu chứa gì không?”
Viên Đô uý đáp:
“Rượu này nấu bằng lúa mạch trồng trên cao nguyên đất vàng, sau đó vùi trong tuyết dầy nửa năm, lại hạ thổ mười năm. Rượu này ướp hương thời gian.”
Tích Quang vỗ vai viên Đô uý:
“Ông hiểu gần đến rồi đấy. Tôi nói cho ông biết, viên huyện lệnh người Việt sẽ không thể sống quá ba năm.”
Dứt lời, Tích Quang cất tiếng cười to. Viên Đô uý, dù vẫn chưa hiểu hết thâm ý của Tích Quang cũng cất tiếng cười theo. 
 
(Còn nữa)
 
Phản hồi

Người gửi / điện thoại

Nội dung

 
Quảng cáo
thietkewebuytin01azsolutionsweb24banner12
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 2
Trong ngày: 487
Trong tuần: 1076
Lượt truy cập: 182301
VĂN NGHỆ NGHĨA LĨNH
- Chủ nhiệm: Nhà thơ BÙI VIỆT PHƯƠNG - 0932 209 388
- Ban Biên tập: (Email: vanphutho25@gmail.com)
- Phó trưởng Ban: Nhà văn ĐỖ NGUYÊN THƯƠNG - 0912 383 207
- Nhà văn, nhà báo: NGUYỄN XUÂN HÙNG - 0912 184 021  
- Nhà thơ VŨ THỊ THANH THỦY - 0983 445 941
 
BẢN QUYỀN THUỘC CHI HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM TỈNH PHÚ THỌ
- Chịu trách nhiệm Xuất bản: Nhà thơ NGUYỄN NGỌC TUNG - Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ.
- Chịu trách nhiệm nội dung: Nhà thơ BÙI VIỆT PHƯƠNG - Chủ nhiệm Website Văn nghệ Nghĩa Lĩnh.
- QĐ thành lập Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ của Hội Nhà văn Việt Nam số 132/QĐ-HNV Ngày 24/9/2025.
- QĐ lập Website "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ số 01/QĐ-CH ngày 11/10/2025.