Nguyễn Ngọc Tung
THÀNH PHỐ CÁNH VẠC BAY
Chương III
Thành phố cánh vạc bay
I.Ngày trở về
1.
Anh cùng em
Đi trên đê nghe mùa gió hát
“Trở về Vĩnh Phúc hôm nay
Mây bay bay bồng bềnh Tam Đảo…
Đầm Vạc thấp thoáng trong sương…” (38)
Cánh vạc vỗ bình minh
Bay về Đầm Vạc
Đánh thức hàng cây ngủ yên
Đánh thức con phố không tên
Đánh thức vầng trăng lãng quên
Đánh thức tiềm năng bừng sáng.
Ngày về Vĩnh Yên
Đường nhỏ
Phố nhỏ
Gập ghềnh sỏi đá
Chuông nhà thờ chầm chậm thê lương
Rừng Ướt, Rừng Lim
Tiếng ve ra rả nao lòng
Ký ức
Kem que Rừng Lim lạnh buốt
Lối nào ra ga?
Lối nào rạp hát?
Ánh đèn thưa
Tiếng rao khuya nhoi nhói đường về
Bệnh viện, trường học
Như ly nước tràn
Manh mún ruộng xen phố
Ao Ba Toa, ao Tài Phú …
Ếch kêu bụi chuối, bờ tre
Đêm di hoang
Tiếng côn trùng dãi dề
Ao, chuôm cỏ rong, cỏ lác
Xe ngựa nhọc nhằn con dốc
Mẹ đợi con
Hai chín năm dòng (24)
Đằng đẵng nửa đời người
Tóc mẹ thu phai
Nếp nhăn hằn sâu vầng trán
Lưng mẹ còng như miếng cau khô
Quả cau, lá trầu thì cao
Mẹ hái làm sao được?
Rêu phong mái ngói trăng gầy.
Lối cũ cỏ may
Xóm Gạch, xóm Sậu, xóm Tiếc
Dốc Láp, dốc Ga, dốc Dinh
Trại ổi, trại Giao
Đồng Dông, đồng Phe, đồng Dáo…
Những cái tên mòn mỏi
Gò đồi hoang hóa
Hồ đầm quanh co
Con cò, con vạc lặn lội sớm khuya
Định Trung lao đao nghề bát sứ
Chợ Tỉnh liêu xiêu mái lá
Mẹ bán cái nghèo
Rụng hết răng vẫn gieo neo nghèo khó
Cha đánh xe trâu nhọ mặt chiều về
Nỗi người hằn chân chim đuối mắt
Ký ức ngày về
Vầng trăng thao thức
Mắt người thao thức
Trăn trở một mùa hoa...
2.
Ngày đánh giặc
Ga Hương Canh, ga Hướng Lại
Ga Vĩnh Yên, Phúc Yên
Chúng tôi nô nức lên đường
“Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”
Em tiễn anh giữa mùa đang gặt
Mẹ dặn
“Chân cứng đá mềm”
Em đã khóc, phượng hồng đỏ mắt
Lời hẹn trăng mười tám
Giếng Mắt Rồng em về lẻ bóng
Giặc ném bom
Sân ga, cầu Lính, cầu Bòn
Hương Canh, Yên Lạc, Việt Xuân …
Phố mình máu đổ
Anh hẹn em ngày chiến thắng trở về
Ta xây lại quê hương
“Đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”(43)
Lời hẹn còn thơm mùa hoa sữa .
3.
Ngày trở về
Có thể nào quên
Ngổn ngang mưa, ngổn ngang nắng
Khó khăn, chồng chất khó khăn
Chúng tôi tin
Vững tin ngày mai tươi sáng
Ánh mắt, nụ cười
Bắt tay nhau thật chặt
Chúng tôi đi tới những công trường
Tới miền đất mới
Chúng tôi hát:
“Đường lớn đã mở đi tới tương lai
Ngày mai
Đang bắt đầu từ ngày hôm nay…” (25)
Niềm vui ánh mắt đong đầy
Tiếng gà gáy sáng gọi ngày bừng lên.
1.
Đầm Vạc mênh mang
Gương trời giữa lòng thành phố
Như bàn tay
Xòe năm ngả
Hồ Chúa, hồ Canh Nông
Hồ Láp, Bảo Sơn, Khai Quang
Nước xanh màu cổ tích
Nước xanh màu yêu thương
Mẹ kể
Huyền thoại những nàng tiên
Soi gương Đầm Vạc
Tưng bừng múa hát
Tiên về trời, để lại gương mặt đáy nước
Con cò, con vạc, con nông
Lao xao một vùng huyền tích
Chuyện chàng Đô Lỗ
Giỏi bắn nỏ, bắn cung
Khéo nặn nồi đất sét Đầm Vạc
Bây giờ Hán Lữ
Mậu Thông
Còn giữ nghề nồi đất?
Mẹ lặn ngụp một đời
Bắt trai trai, tép dầu, trùng trục
Cái nghèo, bùn nứt ngón tay
Rong gai đâm toạc chân mẹ
Mặt mẹ
Cháy nắng mặt trời
Mẹ cấy mồ hôi
Giấu nỗi người cay đắng
Đầm Vạc sóng
Đầm Vạc mây
Tiếng trống trường gọi mặt trời ngày mới
Sóng đất
Nâng bước chân người
Bước chân ngày đêm vươn tới
Sóng nước
Vỗ chân mây
Vỗ khát khao xây thành phố mới.
2.
Về Vĩnh Yên
Ta về Đầm Vạc
Một miền cổ tích
Một miền thơ ca
Ký ức người Đống Đa
Người Vị Thanh, Mậu Thông, Tích Sơn…
Vẳng tiếng vạc lao xao như họp chợ
Lấp lánh hoàng hôn
Đầm Vạc
Thành công viên
Lá phổi xanh thành phố
Điểm nhấn kiến trúc cảnh quan
Thành phố thơ mộng và năng động
Thành phố thông minh
Anh cùng em dạo quanh công viên
Thả hồn cánh vạc
Anh nói với em
Khát vọng
Thành phố chúng mình.. .
III.Mở sáng
1.
Thời bao cấp
“Dong công phóng điểm”
Cha chung không ai khóc
Mẹ quần quật quanh năm
Có làm mà chẳng có ăn
Đói vẫn đói
Nghèo vẫn nghèo.
Nhớ tên ông
Bí thư Tỉnh ủy
Lội ruộng với dân thấu cùng nỗi khổ
Khởi xướng “khoán hộ”
Lòng dân mở cờ
Lúa vàng bát ngát
Mẹ về óng nắng sân phơi.
Thế hệ chúng tôi
Đi qua mấy cuộc chiến tranh
Trải qua thời bao cấp
Ăn bo bo
Cơm độn ngô, độn sắn
Vừa đánh giặc vừa dựng xây đất nước
Nay trở về
Bắt đầu từ bàn tay, khối óc
Bắt đầu từ khát vọng, tình yêu
Gạt đi gian khó
Chung tay, chung sức
Khai sáng chân trời
Khai mở lòng người
Biến thách thức thành cơ hội
Biến tiềm năng thành thế mạnh
Bắt đất đá nở hoa
Bắt mồ hôi kết trái
Không ai đứng ngoài vòng quay
Không ai là người bỏ lại
Lời Bác dặn ( 26)
Là ánh dương thắp sáng con đường
Anh và em
Hăm hở niềm tin
Chọn đất làm nhà, chọn mùa gieo hạt
Rực sáng chân trời, rực sáng ước mơ.
2.
Mùa xuân đầu tiên
Từ điểm xuất phát thấp
Những bước đi đầu tiên
Đột phá
Như tia nắng mới
Khai mở chân trời:
Năm quy hoạch
Năm xây dựng hạ tầng
Năm giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư
Năm phát triển đô thị
Năm xây dựng nông thôn mới…
Một tiếng đàn
Không làm nên bản hòa âm
Cả dàn nhạc làm nên bản hợp xướng
Nhưng nếu không có người nhạc trưởng
Bản hợp xướng không thành hợp xướng
Nhớ cánh chim đầu đàn
Trí tuệ và bản lĩnh
Mở phương hướng
Thực hiện ước mơ
Để hôm nay nhìn lại
Những dấu son
Những nấc thang vươn tới
Làn gió mới
Chân trời mới
Thắp sáng niềm tin
Sức vươn Phù Đổng
Vĩnh Phúc thành điểm sáng
Chúng tôi đi dưới ánh mặt trời
Lời Bác Hồ nâng ngàn đôi cánh.
IV.Thành phố mới, tầm cao mới
1.
Anh cùng em
Xây thành phố mới
Đâu cũng công xưởng
Đất mẹ
Thành đại công trường
Những đoàn xe ngày đêm hối hả
Những bước chân hối hả
Tiếng sỏi đá lanh canh
Tiếng búa máy
Tiếng choòng, tiếng đục
Tiếng máy trộn bê-tông
Tiếng đầm rung
Âm vang đất thức
Lòng người rộn thức
Đồi núi thức
Trăng sao thức
Rừng thép
Tua tủa măng mọc
Lửa hàn
Chớp xanh đỉnh tháp
Hoa lửa soi Đầm Vạc
Tầng cao
Mây bay
Tay em lượn đường bay
Đường bay én lượn
Những mảnh mặt trời chữ nhật
Cháy bỏng
Trên tay em, tay anh
Xây vào nắng
Xây vào gió
Những đường bay của thợ
Những đường bay tạc dáng quê hương.
2.
Anh đứng bên em
Mây bay gió lộng
Tiếng em hát dịu nắng
Tiếng em hát thôi mưa
Có gì xao xuyến
Mênh mang cánh vạc, cánh cò.
Chưa có đường
Ta làm đại lộ
Đại lộ Hai Bà Trưng
Mê Linh, Nguyễn Tất Thành,…
Những con đường rộng dài vun vút
Huyết mạch đất nước
Như những cánh chim
Vươn mình
Nâng thành phố bay lên.
Chưa có cầu
Ta bắc cầu qua sông, qua suối
Cầu Bến Gạo, cầu Vĩnh Phú
Cầu Liễn Sơn,…
Vắt qua mái rơm, mái rạ
Vắt qua nghèo đói
Cầu lòng dân
Nối nhịp đời mơ ước.
Chưa có nhà
Ta xây nhà cao
Cao mãi
Thành phố Vĩnh Yên, thành phố Phúc Yên
Những đô thị chưa kịp đặt tên…
Lung linh mặt hồ
Nghiêng soi Đầm Vạc
Thành phố niềm tin và khát vọng
Mẹ ngỡ ngàng
Trước căn nhà thơm mùi vôi mới
Đầy ắp tiếng cười
Mỗi ô cửa một chân trời
Mỗi mùa hoa nở, mỗi lời yêu thương.
Chưa có nhà máy
Ta xây nhà máy
Ống khói cao chọc trời
Những vùng đồi
Hoang hóa
Hoa sim, hoa mua
Xưa em đuổi bướm
Anh bắt chuồn chuồn
Bây giờ mây vờn khói trắng
Khai Quang, Bình Xuyên, Bá Thiện, Phúc Thắng…
Em vào ca khuya sớm rộn ràng
Khói trắng bay
Câu hát em bay
Tiếng còi tầm cũng làm ta xao xuyến
Em cười như nắng
Thành phố màu công nhân
Thành phố màu hy vọng
Gọi chim về trong nắng mùa xuân.
Thiếu lớp học
Ta xây thêm trường, thêm lớp
Lê Xoay, Trần Phú, Trường Chuyên
Ngô Gia Tự, Nguyễn Thái Học…
Những đàn chim vỗ cánh mặt trời
Lao xao mùa phượng đỏ
Em bước lên đài hoa vinh quang
Bay cao lá cờ Tổ quốc
Trên đấu trường tài năng bốn biển, năm châu
Vang lên tên người Vĩnh Phúc
Niềm vui ánh mắt dâng trào.
Thiếu bệnh viện
Ta xây bệnh viện
Bệnh viện Đa khoa
Bệnh viện Đông y, bệnh viện Lạc Việt…
Cho chị, cho em thêm những nụ cười
Cụ già có nơi dưỡng lão
Có nơi phục hồi chức năng
Mẹ ngỡ ngàng
Không thể tin dẫu là sự thật
Bệnh viện hay công viên?
Thành phố xanh niềm tin, hy vọng.
Nông dân miễn thủy lợi phí
Miễn thuế nông nghiệp
Tưới tiêu đến tận đầu bờ
Trẻ em miễn tiền học phí
Thanh niên có trường học nghề
Chị vào nhà máy thay ca
Mẹ như mơ
Những ruộng “Mẫu lớn”
Những nông trại Việt- Gáp
Vĩnh Tường, Bình Xuyên,Yên Lạc…
Gặp em
Lái máy cày, máy gặt
Cầm điện thoại nối những chân trời
Hương mùa thơm bát ngát
Mắt mẹ ngợp lúa vàng phơi
Xóm thôn nay đã khác
Nhà cao đường rộng
Xe buýt về thôn rộn tiếng cười.
* *
*
Bao năm rồi? (47)
Đất trời như trẻ lại
Ông và cháu đi trên đường mới
Thành phố mới, tầng cao mới
Hàng cây đã thành cổ thụ?
Ngày cháu ra đời
Cây cầu khởi công
Nhịp cầu vồng như “Vầng trăng” thành phố
Cháu hỏi về bài ca
Ông vẫn hát?
“Con tàu đi qua vầng trăng”…
Cám ơn những tháng năm
Sôi nổi và nhiệt huyết
Gian lao, vất vả
Như hàng cây
Vươn trong bão táp
Tỏa mát những con đường
Cho hôm nay cháu tiếp bước tương lai
Mùa xuân đất nước tròn đầy.
Ai về Trại Cúp?
Làng tái định cư
Nay thành khu phố mới
Tôi đứng trước ngọn tháp ngôi chùa
Nghe nhịp chuông gọi mùa xao xuyến
Thành phố nhìn lên
Tầng cao lao xao cánh vạc .
V.Nơi Bác đứng nhìn ra thành phố
Quê tôi
Bác Hồ tám lần về thăm
Bác lên Tam Đảo thăm công nhân xây dựng
Người bảo:
“Phải làm sống lại vẻ đẹp thiên nhiên
Thành nơi nghỉ mát, nghỉ dưỡng
Cho người có công
Cho nhân dân và người lao động”
Bác nhìn xa trông rộng
Chăm lo sức khỏe cho dân
Bác đến thăm bà con nông dân
Lạc Trung
Lai Sơn
Tân Phong
Thăm bếp ăn, giếng nước từng nhà
Người căn dặn:
“Phải ra sức trồng cây
Tích cực làm thủy lợi
Xây nông thôn mới, đời sống mới”
Bác cần cụ thể
Việc gì có lợi cho nước, cho dân
Phải làm cho bằng được
Bác thăm bộ đội
Người dặn dò:
“Trung với Đảng, hiếu với dân
Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành…”
Bác thăm gia đình liệt sĩ
Gia đình thương binh, gia đình kháng chiến
Tặng lụa cụ già
Tặng quà em nhỏ
Bác thăm cán bộ, nhân dân các dân tộc
Thăm Phúc Yên, Vĩnh Yên
Lời Bác âm vang :
“Phải làm cho Vĩnh Phúc thành một trong những tỉnh
Giàu có, phồn vinh nhất ở miền Bắc nước ta”
Bác thăm
Đại hội Đảng bộ Vĩnh Phúc lần thứ Ba
Người chúc :
“Đảng bộ Vĩnh Phúc
Trở thành một trong những Đảng bộ khá nhất miền Bắc”.
Người không ăn cơm khách Tỉnh ủy
Lên chùa Hà Tiên vãn cảnh
Ăn cơm nắm muối vừng
Người là lãnh tụ
Gần gũi và giản dị
Như vần thơ, như khúc dân ca
Bác đi rồi
Người như vầng dương sáng tỏa
Lời của Bác là lời sông núi
Thắp sáng những bài ca.
Dấu chân Người lên xanh đồng lúa
Đồi cây xanh thành rừng
Nhà máy khói tỏa…
Nơi Bác đứng nhìn ra thành phố
Mặt trời tỏa rạng nước non
Mỗi lần nghĩ về Bác
“Lòng ta trong sáng hơn”.
VI.Trăng Tây Hồ
1.
Anh đợi em
Giếng Mắt Rồng đong mùa Thu cũ
Trăng vẫn lên man mác mặt hồ
Cây bàng hẹn hò đầu phố
Lá đỏ gọi mùa Thu
Thành phố rộng dài như quen như lạ
Đường Kim Ngọc
Xanh mùa yêu
Buổi lên đường chia tay hoa phượng
Ta hẹn nhau ngày về
Cây thị đồi Cao trao nhau nụ hôn
Nụ hôn cong vành trăng
Bao mùa thơm lối vắng
Ngõ nhà Thờ hoàng hôn buông tím
Trăng vẫn chờ anh, đợi em…
Anh đưa em
Qua cầu Đầm Vạc
Cây cầu mới nối đôi bờ câu hát
Chín đài hoa, chín sắc cầu vồng
Bến Vị Thanh
Bên đợi, bên mong
Anh đợi em
Mênh mông nỗi nhớ
Bây giờ sân gofl
Đường bóng nào bay cong tia nắng
Cầu vồng trắng
Vẽ trên màu thông xanh
Em kể với anh
Những công trình mới
Khúc mùa Thu Đầm Vạc dịu êm…
Anh cùng em
Lên tầng nhà mới
Ly cà phê ấm nồng đêm trở gió
Tây Hồ sương giăng giăng
Trăng khuyết
Trăng lại tròn
Chúng mình tay lại trong tay
Hương hoàng lan thơm tóc
Tím bằng lăng, tím nắng Thu bay.
2.
Về đất mẹ
Bao năm dựng xây?
Thời gian như gió thoảng
Đời thợ như cánh chim bay
Thành phố đã thay da đổi thịt
Mái ngói thay màu
Công trình mới đẹp như câu hát
Nghiêng soi Đầm Vạc
Tôi soi vào gương mặt quê hương
Mùa xuân bay lên
Anh nắm tay em
Trăng lưỡi liềm cuối trời e ấp
Có hạnh phúc nào sánh được?
Khi cả đời ta
Cả sức ta
Đã dành cho thơ
Cho tình yêu cao cả
Bỗng còi tàu rời ga
Hoàng hôn mặt hồ loang nỗi nhớ
Anh tạm biệt em
Tạm biệt mùa Thu Đầm Vạc
Con tàu vun vút chở vầng trăng
Vầng trăng Tây Hồ
Hun hút chân trời mở sáng.
(Còn tiếp nữa)