THƯ GIÃN
Điện thoại: 0913269931 - 0964131807 - Email: vanphutho25@gmail.com
Chào mừng bạn đã đến trang Điện tử "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" - Diễn đàn Văn học - Nghệ thuật của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ!
MƯA ĐẦM VẠC (I)
Nguyễn Quang Thuyên
Lời tác giả
Trong 3 ngày từ 30,31/5 đến 1/6/2019, tôi may mắn được tham gia cùng đoàn Nhà văn Việt Nam về Thành phố Vĩnh Yên. Chuyến công tác nằm trong chương trình phối hợp giữa Hội Nhà văn Việt Nam và Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) để chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 120 năm thành lập đô thị Vĩnh Yên (1899 - 2019).
Kể từ đêm đầu tiên (30-5) cho tới khi kết thúc chuyến công tác đoàn chúng tôi đều gặp mưa. Trưa 1-6 trong khi tản bộ cùng Nhà văn Cầm Sơn bên Hồ Đầm Vạc (để săn ảnh) thì trời lại sầm sập đổ mưa. Cả hai vội vàng chạy về khách sạn, ướt hết cả, riêng Nhà văn Cầm Sơn bị rơi nắp máy ảnh, tý mất, tìm mãi mới thấy được. Và! Trường ca "Mưa Đầm Vạc" lóe lên trong tôi từ lúc ấy ...
Để viết được hơn 700 dòng thơ gồm 10 mục của Trường ca, tôi đã phải ngược lên thành phố tới ba lần sau đó. Thật lạ kỳ cả ba lần tôi đều gặp mưa, mưa xối xả, mưa như rắc phấn (mặc dù ra khỏi thành phố thì trời vẫn cứ nắng, sự việc này có người làm chứng hẳn hoi). Tôi hơi "mê tín" nghĩ rằng: Có lẽ trời phật và các cụ sẽ phù hộ cho tôi viết được Trường ca này ...
Đây là Trường ca thứ 8 của tôi, cũng là Trường ca viết trong thời gian ngắn nhất tính đến thời điểm này (hơn 50 ngày). Có lẽ với tôi "tâm linh" là có thật !!!.
Nội dung Trường ca xin mời quý độc giả đón đọc.
Xin trân trọng cảm ơn!
MƯA ĐẦM VẠC
- Trường ca -
Thành phố
hồn nhiên
thiếu nữ vừa chớm tuổi dậy thì
tôi thả gót mơ màng
mơ màng nghe lá ru
lá ru thì thào
thì thào
thì thào ...
trên đường Kim Ngọc
bỗng hiện về
"cha đẻ của khoán mười"
thời "bao cấp"
có đám mây lễnh loãng
chạm đáy hồ...
Mùa vàng đã ngập tràn bên Vị Thanh, Vị Trù
lúa ngả ngốn ôm con khắp cánh đồng
Định Trung, Đồng Tâm, Cầu Oai và Hội Hợp
"khoán chui" hôm nào
hôm nay là "thanh thiên bạch nhật"
khuôn mặt mới Nông thôn
đang hiện hữu từng ngày ...
Từ Miền Bắc, Miền Trung
tới vựa lúa Tháp Mười
"khoán hộ" với bà con nông dân
lẽ hẳn nhiên bây giờ thành thuộc tính
hạt gạo, hạt vàng
đã vươn ra biển lớn
"ăn quả ... trồng cây"
người gieo hạt là ông...
trong miên man
miên man
miên man chuyện "bao đồng"
dưới tán sưa trưa mùa hạ
oi nồng
tôi gọi thầm tên ông
Kim Ngọc!...
Ngất ngây
cùng đàn chép đỏ
đang nô đùa với lũ con
trong biếc xanh Đầm Vạc
chợt!
mênh mang mơ hồ
chợt!
vô định
sững sờ
vô định sững sờ
như một kẻ
mộng du ...
Chiều Vĩnh Yên
trời sầm sập đổ mưa
mưa xối xả
mưa mù mịt
mưa trắng lóa không gian
ngỡ then trời tuột khóa ...
Mưa!
mưa
mưa rả rích
níu ta về xa xưa
một thời để nhớ
từng dãy nhà tranh
tường đắp đất
rã rượi phố LôMe (Lomé) ...
Lẫn trong ánh đèn vàng vọt lẻ loi
cặm cụi những mảnh đời phu xe
nón lá, áo tơi
nướ mưa nhòa nước mắt
rét thấu xương
chân bấm đường trơn
không giày dép
kiếp "người ngựa" gian nan
ăn bữa có ... bữa không ...
Bên mép giếng Mắt Rồng
lim rim, lắc lư mấy chuồng xe ngựa
gã xà ích ngáp dài
ngồi chống tay nghiêm trang
sợ ngủ quên lưng không dám tựa
chờ đón người về Vĩnh Tường
Yên Lạc, Tam Dương
Mai Trung Cát chênh chếch phía bên kia
mươi lán thợ thủ công
vài dãy "phu lục lộ"
phố chợ Tỉnh (Rua de Stade)
trung tâm của bán mua
lèo tèo dăm quán rượu
phố Lê Văn Duyệt
phố nhà Thương (Rue de Ihooo Poi tal)
phố Ga (a ven nue dela gare)
ngổn ngang, bộn bề
rặt người tứ xứ ăn xin ...
Thị xã buồn
bệch bạc cả lời ru
thiếu phụ ôm con
nhập nhòa sau khe cửa
tia nắng muộn hoe hoe vò tán lá
chuông nhà thờ binh boong
Chúa lặng lẽ cúi đầu ...
Ngày mai!
ngày mai!
cuộc sống của lớp lớp thị dân
sẽ trôi dạt về đâu!?
Đầm Vạc!
Vạc có còn không!?
rồi Núi Đanh, Núi Lộng
Đền Đậu!
nơi thờ tự Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu
có hương tàn khói lạnh
thất vị Lỗ Đinh Sơn
liệu còn được tôn thờ ...
Đứa con lớn đã bán cho nhà giàu
vẫn không thể chuộc cha
từ Hòn Gai, Cẩm Phả
đứa bé sốt cao
giật từng cơn ly bì
ly bì
ly bì không thuốc chữa
cha mẹ như ngọn đèn khô dầu
lay lắt giữa chiều đông.
Thị xã nghèo
nghèo cả tiếng rao đêm
chỉ dư dả tiếng giày đinh
sục sạo săn tìm
và vun vút làn roi da
hặc sưu tróc thuế
chỉ ngập ngụa tiếng thở dài
tiếng kêu rên
suốt tháng năm
suốt đêm dài nô lệ
bao kiếp phận tôi đòi
nước mắt lặn vào trong ...
Nắm tay nhau
ta ngược về Dốc Láp đi em
nơi có gốc phượng già
bao thế hệ trẻ con mải mê trò
cút bắt
nơi chứng kiến những cuộc chia ly
không hẹn ngày gặp mặt
và! cũng chính nơi đây
cha mẹ anh
cha mẹ em
cho hai đứa thành đôi ...
Vừa ngớt mưa
lại nghễu nghệu nắng xiên khoai
mùa Hạ xứ mình vẫn thế!
ở Dốc Láp
nắng và gió hình như nhiều hơn
mọi nơi trong thành phố
chẳng hiểu sao bỗng dưng
anh ngẩn ngơ ...
Quá khứ chợt ùa về
hay đất trời đang từng ngày
từng ngày
thay da đổi thịt
cứ lẫn lộn
đan xen
cứ bâng khuâng
ào ạt ... đến thẫn thờ ...
Dốc Láp
Đầm Vạc
những ngày đỏ cờ
cờ ngập ngõ, ngập đường
đỏ rực trên bè tre, bèn nứa
người biểu tình cắm cả cờ đỏ sao vàng
lên bè chuối
đỏ rực mặt đầm
trong những ngày Thủy tinh hoành hành
và nạn đói có một không hai ...
Thị xã
đang nằm trong tay
lũ Quốc Dân Đảng
Đại Việt, Bảo an ...
chúng cấu kết thành bầy
tổ chức cướp chính quyền
trước Việt minh, Cộng sản
chúng lùng bắt, tống tiền
điều quân về từ Tam Lộng
chúng xả súng vào đoàn biểu tình
hàng trăm mái nhà vô tội
trắng khăn tang ...
Chúng hà hơi, thổi hồn
cho những Đỗ Đình Đạo
những Lê Khang
khiêu khích, chia rẽ Việt minh
đốt nhà, giết người ... gây bạo loạn
Việt Cách, Việt Quốc
bám theo chân Tàu Tưởng
hỗn độn mớ bòng bong
nồi canh hẹ cuối chiều ...
Khi Độc lập, Tự do đã hóa thành
khát vọng
khát vọng của muôn người
không một chướng ngại
một vật cản nào
của kẻ thù
mảy may
ngăn nổi!
khi cả ngàn người
cả vạn người
cả triệu người
cùng đồng tâm
đứng lên tiêu diệt
giặc dốt
giặc ngoại xâm
và giặc đói ...
chính quyền của tầng lớp bần hàn
ắt!
sẽ kết trái đơm hoa
lũ phản động Việt gian
nháo nhác, ngác ngơ
như vật nuôi lạc chủ
cuống cuồng bám theo gót ngoại bang
nhanh như chuột ... cháy nhà ...
5.
Đêm Vĩnh Yên
điện hay sao sáng lòa
đường dập dìu đường
phố ngào ngạt phố ...
Shop nhà ai
vừa khai trương buổi sáng
hoa chúc mừng hai dãy
vẫn cười tươi ...
"Làng" ẩm thực thơm ngậy
mùi lá gừng niêu đất
mớ tép dầu ai vừa "vớt"
ngang chiều
trong đạm bạc đón khách "Văn"
chỉ khoai chiên Đồng Bầu
lạc rang Chợ Cói
tép Đầm Vạc kho với tương
Đông Đạo, Đồng Tâm
mà hơn cả "cỗ chín lợn mười trâu"...
Hương rượu dừa "Tiên Tửu Ngọc Hoa" thơm nồng
khách Văn chương râm ran, trầm trồ
luận về "Làng Tiến sĩ"
cùng mấy chục vị Đại khoa
bia Văn Miếu lúc chiều
những "Nhị thập bát tú"
Hoàng Giáp Nguyễn Bảo Khuê
những "Lưỡng quốc Trạng nguyên" Đào Sư Tích
với áng Hùng văn đầy khí phách
giữa xứ người
"Bắc thắng Nam thua, thua thua thắng
Nam thua Bắc thắng, thắng thắng thua" (1)
Bậc "Chân Nhân" khi biết mình sắp được hưởng "đặc ân"
về thế giới bên kia
bởi sự đố kỵ
lòng ghét ghen
ẩn chứa tận đáy cùng thẳm sâu
là mưu mô hiểm độc
vẫn điềm nhiên
vẫn ôn tồn
dặn người nhà đưa mình về Cố quốc
bên cánh đồng lúa vàng
rợp cánh cò trắng muốt tuổi ấu thơ
khi lãng du cùng cánh chim bồng bềnh
bồng bềnh
bồng bềnh về Đất Mẹ
vẳng trong ông nỗi tâm tư gan ruột của hôm nào
"Mười mấy năm trời quyền cao chức trọng
không bằng một khắc trên chuyến đò xưa ..." (2)
"Đất ... Văn Nhân! Đất... Văn Nhân " (3)
Sự trùng lặp ngẫu nhiên hay tiên tri ứng nghiệm
để hậu thế hôm nay hứng khởi đến ... sững sờ
--------
(1) Trạng Nguyên Đào Sư Tích trả lời vua nhà Minh (1396)
(2) Thư trả lời người bạn gái thời thơ ấu của ông.
(3) Nguyên văn: "Đất này hợp với văn nhân" Tản Đà 1930 (theo nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Xương và Nhà văn Nguyễn Cảnh Tuấn)
--------
Anh bạn Nhà văn quê Tân Cương
(đất ông Phủ Vĩnh Tường)
cười cười nheo đôi mắt
nhắc nhà hàng thêm mấy cặp
nem chua (!)
anh tặc lưỡi một mình
giọng trầm như cánh đồng Hội Hợp, Cầu Oai
ngày phơi ải
trời ngẫu hứng đổ trận mưa
Phố đi bộ "mất mùa"
Mưa!
vẫn nhặt khoan
cứ ù ù như xay lúa khắp trời
đêm Đầm Vạc
tôi lặng lẽ đếm mưa
lặng lẽ một mình
lặng lẽ sau khung cửa ...
Khu rừng nguyên sinh
rướn mình cùng mưa đổ
tiếng cò mẹ ru, dỗ, nựng con
nghều nghễu cả đêm dài ...
Rì rầm
tiếng của đất trời
tiếng mưa
hay tiếng của người ngàn xưa
vọng về
cũng một đêm mưa
cũng tầm tã
cũng hạ vừa ghé sang
giữa bầy lang sói hung tàn
gửi lòng trinh
giữa mênh mang
sóng dồi ...
Bạt ngàn lác
thẳm dòng trôi
rã rời Sông Cánh (*)
ngậm ngùi
Thiên Thu ...
Uy nghi
"Trinh Uyển Linh Từ"
bốn mùa Làng Vị
Thanh Trù khói hương ...
Mưa!
mưa ngằn ngằn
cứ dấm dứt cả đêm
mưa ngập lối nhà em
bên Tích Sơn - Đình Cả
tôi chưa được một lần thắp nén nhang
-------
(*) Tên gọi khác của Đầm Vạc thời cổ
-------
tri ân trước Anh linh
bảy anh em họ Lỗ
phế tích hoang tàn
ẩn ức
bởi chiến tranh ...
"Tả Hà Nhất Đái
Thất Vị Đại Vương"
Sắc vua phong
từ thuở chống giặc Nguyên - Mông
những căn cứ nghĩa quân ở Sơn Cao
ở Núi Đanh, núi Chống ...
"Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" ...
lời nguyền của núi sông
có tự bao giờ!?
Sông Thao
sông Lô
và cả sông Cà Lồ
sông nước với con người
từ bao đời
mưa nắng triền miên
bão dập mưa chan
quyện lẫn đan xen
mà làm nên bức tường thành
bức tường thành
Lịch Sử ...
Bình Lệ Nguyên
đã phá tan âm mưu của tướng tiên phong
Triệt Triệt Đô
và gã hung thần
Ngột Lương Hợp Đải
biến đội quân trăm trận
khắp đất Á trời Âu
đội quân với niềm tự hào
"Vó ngựa Thảo nguyên"
sau mười một đêm ngày
thành giặc "Bụt"
chạy trối chết
không dám uống
chẳng kịp ăn ...
7.
Tôi vồ vập ôm lấy bàn tay ông
nắm thật chặt
giữ thật lâu
năm ngón xù xì
xù xì ...
như năm cuống rễ si trăm tuổi
ông rẽ ràng
- Yếu rồi!
đứng run hai đầu gối
các đồng chí cảm thông ...! (*)
----------
(*) Ông Nguyễn Văn Tấn, sinh năm 1919 - Chủ nhiệm HTX NN Lai Sơn năm 1958, Đại biểu Quốc hội khóa II
----------
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
Quảng cáo
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 10
Trong ngày: 41
Trong tuần: 1546
Lượt truy cập: 55801
VĂN NGHỆ NGHĨA LĨNH
- Chủ nhiệm: Nhà văn CẦM SƠN - 0913 269 931
- Ban Biên tập: Nhà thơ BÙI VIỆT PHƯƠNG - 0932 209 388
- Nhà thơ VŨ THỊ THANH THỦY - 0983 445 941
- Email: vanphutho25@gmail.com
BẢN QUYỀN THUỘC CHI HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM TỈNH PHÚ THỌ
- Chịu trách nhiệm Xuất bản: Nhà thơ LÊ VA - Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ.
- Chịu trách nhiệm nội dung: Nhà văn CẦM SƠN - Chủ nhiệm Website Văn nghệ Nghĩa Lĩnh.
- Quyết định thành lập Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ của Hội Nhà văn Việt Nam số 132/QĐ-HNV Ngày 24 tháng 9 năm 2025.
- Quyết định tạo lập Website "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ số 01/QĐ-CH ngày 11 tháng 10 năm 2025.