Phùng phương Quý
MA RỪNG
Chương 12 (Chương cuối)
Con chuồn chuồn nhỏ có đôi cánh mỏng tang rời khỏi vách lá, bay một vòng quanh caí lán tuyềnh toàng, định tìm đường bay ra ngoài. Ngoài kia rừng đang lay động, gió cố ôm mấy cành nghiến nguềnh ngoàng mà mà lắc. Cặp mắt tròn như hai giọt sương của con chuồn chuồn đảo một vòng, chiếc đuôi từng đốt, từng đốt hí hóp phồng lên, xẹp xuống như người nghẹt thở. Nó bay quay lại, lượn một vòng nữa rồi đáp xuống khuôn ngực trần ngăm ngăm của Nụ. Bốn cái chân dài nghịch ngợm bám chặt vào đầu núm vú màu hồng nhạt. Nụ hốt hoảng kêu rú lên, tay chân bất động.
-Anh Thắng! Rắn cắn em rồi!
Thắng cũng giật mình choàng dậy, vơ chiếc áo choàng lên ngực mình. Nó nhìn thấy Nụ mồm méo xệch, mắt mở to hoảng sợ, ngón tay run run chỉ lên đôi vú trần. Có con rắn nào đâu! Chỉ có con chuồn chuồn ớt bám trên ngực nụ, bốn cánh mỏng rung rung. A ! Con chuồn này cũng thích sờ vú em Nụ à? Thắng thì thầm. Nụ nằm yên nhé! Để anh bắt con rắn. Thắng thật nhẹ, thật nhẹ giơ hai ngón tay lên, từ từ vươn tới cái chóp đuôi chuồn chuồn dang hí hóp. Ngón cái và ngón trỏ đã kẹp được cái đuôi, con chuồn chuồn vội vã buông bầu vú căng mởn ra, quặp lấy hai ngón tay đen đúa cặp răng gọng kìm cắn da thịt Thắng như cắn vào thân gỗ.
-Ha! Con rắn đây rồi! Con rắn biết bay, nó cũng thích em Nụ của mình đấy. Mày láo quá.
Ngón tay Thắng bóp nhẹ, con chuồn chuồn nát bét. Nụ vội ngồi dậy mặc áo lại, lo lắng nhìn ra ngoài lều. Hai đứa mải yêu nhau quên cả gánh nước tưới cho vườn chè giống. Những tấm phên nứa che thưa thớt bên trên không ngăn nổi ánh nắng chiều gay gắt, những lá chè non đang úa vàng. Bọn thanh niên bản từ trận ẩu đả với Thắng, chẳng đứa nào thèm đi làm thuê cho dự án nữa. Tối qua có người còn xô đổ mấy chục tấm phên che. Thắng nghi chỉ có thằng Thường bản Chóc, vì buổi chiều thấy nó lảng vảng quanh vườn ươm, trêu chọc Nụ. “Em Nụ à! Về mà giúp mẹ tẽ ngô, đừng theo cái thằng bỏ cả củ mài ra cho con gái hai bản xem nữa.” Lúc ấy Thắng lên văn phòng chú Khả nhận tiền, không thì đã dánh nhau trận nữa. Không bắt được tận tay thằng Thường phá vườn ươm, Thắng đành một một mình đi dựng lại, mất tròn buổi sáng. Hôm nay Thắng bàn với Nụ sẽ xin đi học lái xe, không làm công nhân vườn nữa. Lương công nhân không được nhiều bằng lương lái xe, lại luôn đề phòng bọn trai bản gây sự, đánh nhau. Chán lắm! Anh Nghĩa lái xe gỗ hứa cho Thắng đi phụ xe, tập dần rồi khi nào thành thạo sẽ xin thi lấy bằng. Lái xe được đi đây, đi đó. Lúc ấy có nhiều tiền nó sẽ cưới vợ. Cưới ai? Nó tự nhủ trong bụng sẽ tìm người đẹp như chị Én, chứ không lấy con bé da ngăm ngăm như Nụ, nhưng không dám nói ra cho Nụ biết.
-Sắp mưa đấy! Mình về thôi anh Thắng. Về nhà em mổ gà nấu cơm nếp cho anh ăn nhé?
-Không được đâu. Cán bộ Khánh bảo anh về gặp riêng để làm sổ sách. Nụ thấy anh oai không? Cán bộ nào trong khu bảo tồn cũng tin tưởng anh Thắng đấy.
Hai người chưa kịp chui ra khỏi lều đã phải quay vào vì ven rừng có tiếng người. Giọng nói uôm uôm của lão Hứa. “Đi mà! Ta nói đi là đi, còn rủ thêm lão Triệu nữa. Con Mây không cho nhưng lão Triệu thích lắm, được ra thành phố mà.” Giọng nhỏ hơn là của bà Học. “Tôi nghe lời già bản thôi! Đi đòi được cán bộ Hà về cho bản Gió thì cũng thích, chỉ lo đàn lợn không được ăn no, muốn nhờ con Mây nhưng nó suốt ngày trên trạm y tế, lại bụng to biết chăm lợn được không?.” Thắng căng hết vành tai hướng về phía đường rừng. Bà Học và lão Hứa bàn nhau ngày mai dậy sớm cùng già Hoa và mấy người già nữa đi thành phố. Họ đi đòi cán bộ Hà về đấy mà. “Già Hoa bảo nắm cơm, mang nước uống theo. Ngoài phố cái gì cũng mất tiền cả, không xin được như trong bản mình đâu. Đi sớm nhé! Gà gáy lần hai là phải đi xuống Kim Hạ cho kịp chuyến xe khách đấy. Ai chà! Tôi chưa đi xe bao giờ, cũng sợ lắm ông Hứa à.”
Chờ hai bóng già khuất đạng. Thắng khoác vội chiếc áo rồi bảo Nụ.
-Về đi! Anh phải lên báo cho cán bộ Khả biết. Việc này quan trọng lắm.
Khả và Khánh vừa hội ý về kết quả triển khai dự án chè.
-Còn hơn hai trăm triệu chưa giải khoản được anh ạ. Nó nằm trong số anh duyệt chi hỗ trợ đắp đường sang trạm y tế và một số khoản mục linh tinh khác.
Nghe Khánh báo cáo lại, mặt tỉnh như không, Khả có cảm giác như đang bị theo dõi. Cái bộ mặt lạnh lùng kia có đáng tin tưởng không nhỉ? Mình đối xử với nó còn hơn cả với bố đẻ, chẳng lẽ nó lại phản? Nhưng nó cũng nhận 50 triệu mình đưa cho từ tiền bán rừng cơ mà. Tiền chênh lệch từ hợp đồng nghiên cứu cây chè Long Tỉnh với Sở khoa học –Công nghệ nó cũng được chia hơn hai chục triệu. Không lo. Mình chỉ lo bò trắng răng. Ai không thích tiền là kẻ mất trí. Tiền đã nhuộm thằng Khánh đen hai phần ba rồi, có muốn lật mặt với mình cũng khó.
-Cậu là người thông minh, chẳng lẽ không nghĩ ra cách chi tiền cho hợp lí à?
Khánh vuốt tóc, chậm chạp giở quyển sổ ghi chép ra. Nhìn thẳng vào mắt Khả. Lão này nói thật hay định thử mình nhỉ. Cũng có mấy phương án anh ạ. Không biết anh có đồng ý không. Em lên mấy khoản nữa như tổ chức cho dân học tập chuyển giao kiến thức, đi thực địa nghiên cứu thổ nhưỡng cho cán bộ, cấp cho mấy xã vùng đệm trồng thử nghiệm giống chè mới, làm hệ thống tưới tiêu tự động cho vườn ươm. Cộng tất cả vào cũng gần hai trăm triệu, còn chút ít mình cho vào khoản tiếp khách. Nghe Khánh trình bày, Khả thở phào. Thằng này khôn ranh như khỉ. Thế cũng được. Cậu làm sổ sách cụ thể, tôi kí duyệt. Nhanh nhanh lên, không thanh tra, thanh bố ngoài Chi cục vào lại trở tay không kịp.
Thắng vừa thở vừa chạy vào y hệt con trâu đực kéo gỗ.
-Cán bộ Khả à! Người già trong bản rủ nhau ra thành phố đấy.
Khả và Khánh chẳng ngạc nhiên gì. Mấy ông già trong bản cứ nghe lời già Hoa định ra thành phố đòi hỏi những việc không đâu. Ai có thời gian mà ngồi nghe mấy ông già kể chuyện trên rừng, dưới sông. Mai sáng họ xuống Kim Hạ đi xe khách à? Vậy thì cậu Thắng giúp tôi một việc được không? Thắng ấp úng.
-Việc gì cũng được, nhưng đừng cho em đi gặp bọn thanh niên hai bản trong Gió, chúng nó lại gây sự đánh nhau đấy.
-Không phải vào bản. Cậu cầm một triệu đồng này, xuống ngay Kim Hạ nói với thằng lái xe khách ra huyện chở cho vườn ươm mấy tạ phân vi sinh. Chuyến ra phố của nó giỏi lắm thu được ba trăm nghìn, cứ trả nó gấp đôi. Còn thừa cho chú mày uống rượu.
Thắng chợt hiểu ra, cười tít mắt.
Già Hoa dẫn đoàn phụ lão của bản xuống Kim Hạ từ lúc trời còn chưa sáng rõ. Ra vẻ thành thạo, già Hoa bảo mọi người cứ ngồi xuống khúc gỗ kia mà nghỉ, năm giờ xe khách mới chạy. Cứ theo tôi, không sợ lạc đâu. Chỉ quá trưa là ra đến nơi, có ghế đá ngay bên đường cho mình ngồi nghỉ, ăn cơm xong ta đi tìm cán bộ Hà, đòi nó về với bản Gió mình.
Tiếng con gà nhà nào gáy muộn. Xóm Thượng còn mơ màng trong sương sớm ngái ngủ. Rặng tre già nằm im thin thít, cành lá rũ xuống vì nặng sương đêm. Bà Học bẻ tàu lá dong lót lên khúc gỗ ướt, ngồi ngáp sái cả quai hàm. Buồn ngủ quá. Buổi tối bà nhắn con Mây sang ngủ chung, nằm trò chuyện đến nửa đêm, nó dặn dò mãi đến gần sáng, vừa khép mi mắt lại thì lão Hứa đã khua mấy con chó sủa vỡ cổng.
-Đi thôi! Không già Hoa bỏ quên cánh mình đấy. Tôi đã gói cả cơm nếp cho bà rồi.
Hừ! Lão già goá vợ này, ngày nào cũng tìm cách quanh quẩn bên bà Học làm gì chứ. Bà cũng goá chồng từ năm thằng Học lên bảy tuổi, mười bốn năm đêm nằm không có hơi đàn ông, giờ da thịt như quả mướp khô treo trên gác bếp, ai muốn vướng bận vào người nữa. Đây là rủ nhau đi tìm cán bộ Hà về, chứ hò hẹn gì đâu mà lão sốt sắng từ tinh mơ đất. Bà Học cũng nắm hai mo cơm nếp. Mo nhỏ bên trong có gói muối vừng là dành để ăn đường, mo lớn hơn, bên trong có gói thịt gà rang là để gửi cho thằng Học. Con Mây dặn, từ Uỷ ban tỉnh lên chỗ nhà tù nhốt thằng Học xa ba cây số, nếu thuê xe ôm chở lên hết ba nghìn, hôm nay lại đúng vào thứ năm, ngày nhà tù cho người nhà thăm nuôi. Nó gửi cho thằng Học một gói to, chẳng biết có những gì bên trong, nhưng bà Học ngửi thấy mùi thuốc lào thơm hắc. Đang ngáp ngủ, nước mắt lại chảy ra ướt hai bên má nhăn nheo. Con trai à. Mế thương mày quá, thương muốn chết đi được. Có hai mế con mà mày hai lần ngồi tù, còn gì đời con trai nữa. Con gái bản trên bản dưới không đứa nào dám nghĩ đến mày ngoài con Mây. Cứ tưởng nó thương mày, nhưng từ khi có chửa đến giờ thấy nó ngại đến nhà mình, lại chưa đi thăm mày lần nào. Có phải nó có chửa với thằng đàn ông khác rồi không? Cũng không trách được con Mây, nó như bông hoa rừng nở giữa mùa xuân, mày không bẻ thì người khác bẻ thôi mà.
-Bà Học à! Ra phố có thích mua gì thì bảo nhé! Tôi mang nhiều tiền đấy. Cán bộ Khả cấp cho hai triệu tiền trồng rừng phòng hộ, tôi chưa biết tiêu vào việc gì, mới cho lão Triệu vay hai trăm. Nhà lão được năm triệu nhưng con Mây cất đi rồi, không đưa cho lão uống rượu. Hây dà! Nghiện rượu là không tốt đâu, thằng Hiểm trên bản Cao cho cả đàn dê ba chục con chui vào cổ chai đấy.
Lão Hứa rón rén ngồi xuống cạnh bà Học, thủ thỉ nói vào tai, làm bà Học xấu hổ quệt vội nước mắt.
-Tôi không mua bán gì cả, chỉ mang tiền đi đường thôi. Ra ngoài ấy tôi tìm thăm thằng Học, tôi nhớ..hích..hích…nhớ nó quá..
Lão Hứa vỗ nhẹ lên vai bà.
-Cả bản không ai trách thằng Học nhà bà đâu. Nó đi tù cũng vì muốn giữ cánh rừng nguyên sinh cho dân bản. Ra ngoài ấy, tôi cùng đi thăm thằng Học với bà nhé…? Bà Học định chối phắt, nhưng lại ừ. Có lão Hứa đi cùng, mồm miệng lại trơn như con lươn, nó xin hộ với cán bộ công an cho hai mế con gặp nhau được thì tốt quá.
Già Hoa nhướng mắt nhìn ra xa, sốt ruột. Sao xe khách lâu ra thế? Mọi lần mình đi, giờ này nó đã lù lù đứng bến chất hàng rồi. ồ! Nó kia rồi! Hai cái mắt sáng vàng như mắt con gấu bắt đèn săn. Chiếc xe lắc lư qua mấy cái ổ gà, định chạy thẳng. Già Hoa vội chạy ra chắn đường.
- Ê! Cho dân bản ra thành phố với chớ! Thằng lái dừng xe, thò cổ ra cười.
-Chào bố già! Bố lại đi đón bà vợ trẻ à? Hôm nay xe con không ra phố. Đến mai bà con ra đây đi nhé.
Già Hoa gào lên át tiếng xe.
-Ngày nào mày cũng đi cơ mà? Tao hôm nay không đi đón vợ, mà đưa dân bản đi tìm cán bộ Hà, mày phải cho chúng tao đi thôi.
Thằng lơ xe nhảy xuống, điếu thuốc lập loè trên mồm.
-Hôm nay xe chúng cháu phải ra huyện chở hàng cho khu bảo tồn. Đã hợp đồng, nhận tiền rồi nên không hoãn được. Đến mai bà con ra, chúng cháu chở đi sớm.
Không được rồi, lỡ hết việc. Già Hoa nhăn trán tính toán rồi dứt khoát.
-Chúng tao cứ lên xe! Chúng mày đến đâu thì tao đến đấy. Không ra tỉnh hôm nay là lỡ việc gặp chủ tịch tỉnh đấy, mày chịu trách nhiệm nhé?
Bọn nhà xe cười hì hì.
-Thôi được! Mời các vị lên xe! Nhưng bọn con đến huyện thôi đấy.
Năm người già lục đục leo lên cửa xe, nhiều chỗ quá, biết ngồi ghế nào nhỉ. Lão Hứa kéo bà Học ra ngồi cạnh cái cửa kính. Ngồi đây dọc đường còn ngắm cảnh bà nhỉ? Bà Học luýnh quýnh suýt ngã ngồi vào lòng lão Hứa. Lão già cọp bắt này, còn lòng dạ nào mà ngắm cảnh nữa. Thằng lơ xe xua xua tay khi già Hoa hỏi tiền xe.
-Hôm nay cho các già đi chơi không lấy tiền.
-Mày nói thật chứ?
-Giời ơi! Bố già không tin chúng con tốt bụng nhất xóm Thượng à? Hôm nào con lên Gió tán gái, có ở lại ngủ thăm, già không được bắt vạ nhé?
Trong bụng hai thằng sướng âm ỉ, hôm qua thằng Thắng đưa cho sáu trăm bảo ra huyện chở phân cho khu bảo tồn. Tội gì mà không đi. Chạy ra thành phố cả hai chuyến đi về thu được hơn bảy trăm bạc, chiều qua hai thằng đã báo hoãn cho số khách quen, chỉ có mấy ông, bà già trên Gió xuống đột xuất không biết làm thế nào. Thôi cứ cho họ đi nhờ ra ngoài huyện.
Xe dừng laị trước cửa hàng Vật tư nông nghiệp. Thằng lơ mở cửa xe, miệng gào lên.
-Hết tiền! Mời các cụ xuống xe!
Lão Hứa ngạc nhiên, mình đã trả tiền nó đâu mà kêu hết tiền.
- Này cháu ơi! Cứ đi đi, đến nơi già sẽ trả đủ tiền.
Già Hoa buồn bực bước xuống, ra hiệu cho mọi người xuống hết cả đi. Nó cho mình đi nhờ đến huyện thôi, còn ra thành phố khắc có cách. Dẫn mọi người vào trong quán nước cạnh đường, bảo chị chủ quán béo ú.
-Bán cho bác năm cốc nước mía nhé!
Trong lúc mấy ông già đang ngạc nhiên sao không tiễn khúc mía ra cho mình ăn, cô kia lại cho cây mía vào ép lấy nước. Trông giống như trong bản ép mía nấu mật, chỉ khác là mình kéo mật bằng trục gỗ lim, có trâu kéo, còn ở đây cô ta ép mía bằng cái trục sắt sáng choang, lại xoay cái bánh xe bằng tay.
Già Hoa lượn quanh đám xe ô tô đậu trước quán ăn. Dòm vào xe nào cũng không có người. Mãi mới thấy một chiếc xe con mui bạt tiến ra, trên xe là hai chú bộ đội một lớn, một nhỏ. Già Hoa mạnh dạn níu bên cửa xe.
-Chú bộ đội à! Có ra thành phố cho già đi nhờ với?
Chú bộ đội nhỏ quay sang chú lớn ngồi bên cạnh.
-Cho cụ già đi nhờ không thủ trưởng? Cụ về đâu?
Già Hoa nói mình ra thành phố gặp chủ tịch tỉnh. Người lớn hơn mở cửa xe bước xuống, lại mở cánh cửa sau, mời già Hoa lên xe. Thấy già Hoa lắc đầu, chú bộ đội hỏi.
-Sao, cụ lại không muốn đi à? Chúng cháu về tỉnh đội, cụ cứ đi cùng, ra đên nơi cháu đưa cụ đến uỷ ban tỉnh.
-Cám ơn bộ đội lắm, nhưng già muốn hỏi cho cả đoàn đi nhờ, còn bốn người nữa mà.
Hai người nhìn nhau, rồi chiếc xe theo tay chỉ của già Hoa đến trước quán nước mía. Thôi được rồi! Các cụ chịu khó ngồi chật nhé. Toàn những cụ vừa bé, vừa gầy. Bà Học vội vàng bỏ cốc nước mía lạnh buốt xuống.
-Rét quá! Không uống được. Không trả tiền đâu nhé!
Cô hàng nước kêu the thé rằng đã gọi quay mía thì phải trả tiền chứ, không đi được đâu. Lão Hứa kéo tay bà Học.
-Đi thôi! Tôi trả tiền cho cả năm người rồi. Già Hoa có kịp uống đâu mà vẫn phải trả tiền đấy.
Năm người ngồi hàng ghế sau thì hơi chật, bà Học phải ngồi ghé lên đùi lão Hứa. Lão ta lim dim mắt, ra vẻ khóai chí. Chú bộ đội lớn quay đầu lại hỏi.
-Các già bản rủ nhau ra tỉnh, chắc có việc quan trọng phải không?
Già Hoa cố bíu lên thành ghế trước, phân bua.
Cũng là việc không đừng thôi bộ đội à, chúng tôi đi gặp chủ tịch hỏi vì sao để cán bộ Khả phá rừng nhiều thế? Tại sao không cho cán bộ Hà về để nó trồng thêm rừng cho dân bản. Cái xe khách mọi ngày vẫn chở khách, hôm nay cũng đi chở hàng cho cán bộ Khả rồi. May có các chú cho đi nhờ không thì lỡ hết việc.
Chú bộ đội lớn quay hẳn người lại.
-Thế ra các cụ là người trong La Sơn. Nghe nói trong ấy đang có dự án trồng rừng phòng hộ bằng chè núi lớn lắm mà. À! À! Anh Hà chi cục phó kiểm lâm thì cháu biết rồi, có đi họp với nhau mà. Nếu tình hình trong ấy đúng như vậy, để cháu phản ảnh sang bên Chi cục kiểm lâm xem thế nào.
*
Mùa thu nhúc nhích những đám mây xám bạc, thở dài thườn thượt nhường chỗ cho chiếc khăn đông đang lăm le cuối chân trời. Không gian như cô gái đỏng đảnh dỗi hờn, mấy hôm nắng gắt, cháy rám tàu lá chuối bánh tẻ, rồi đùng đùng mưa lượt sượt mấy ngày liền.
Người có tuổi, ngồi trong nhà mặc áo may ô cảm thấy lành lạnh. Đài khí tượng thuỷ văn thông báo có áp thấp nhiệt đới, trời đang nắng bỗng co ngay lại, i ỉ rắc mưa. Không ra mưa rào, không ra mưa phùn, cứ lúc vài hột ướt áo, lúc lây phây dính đất.
Mấy đoạn phố gần nhà máy nước, hè đường bị đào bới toang hoác, đất đỏ vương vãi, gặp nước mưa cứ bám dính từng đế dép, từng bánh xe, những vệt loang lổ đỏ quạch cứ thế mà in theo từng đại lộ, ngõ ngách. Tuần trước Chi nhánh điện 1 đào đường đẫn cáp cho khu chung cư Tân An. Tuần trước nữa Công ty Bưu chính Viễn thông đào đường dẫn cáp quang vào khu thể thao của tỉnh vừa xây dựng xong. Công ty cấp nước cũng vừa trình công văn xin đào đường để lắp đặt ống dẫn nước cho Khu công nghiệp phía Nam thành phố. Cứ đào loạn cả lên. Sự lạc hậu trong việc quy hoạch đô thị làm khổ những nhà quản lí đương nhiệm. Cứ đổ cho hoàn cảnh chiến tranh, thiếu thốn về trang thiết bị kĩ thuật. Thế nuôi nấng, đào tạo cho bao nhiêu kĩ sư ngành kiến trúc học cả ngoài nước lẫn trong nước để làm gì? Có cái thành phố bé bằng lỗ mũi mà nay đào đường bên trái, mai đào đường bên phải.
Chủ tịch tỉnh nằm ngả lưng tạm nghỉ trên chiếc giường xếp đặt phía trong phòng làm việc. Với tay tìm chiếc điều khiển, khua khua mấy cái mới tắt được điều hoà nhiệt độ. Thời tiết thay đổi rồi, sắp sang đông. Mọi người chưa cảm thấy chứ cơ thể ông đã báo trước mấy hôm nay. Lưng ông đau như dần, đầu gối hơi nhức. Những ngày ở trong rừng, lăn lộn hết chiến trường Quảng Trị dến chiến trường Đông Nam bộ, bọn vi trùng sốt rét ác tính chui vào nằm kín trong từng mạch máu người lính cũ. Mấy năm làm lãnh đạo, lên xe, xuống xe suốt ngày mà thỉnh thoảng nó vẫn chui ra hành hạ ông.
Chủ tịch vắt tay lên trán, khuôn mặt tròn phúc hậu của ông không còn giãn ra bởi nụ cười thường trực trong các hội nghị, mà đăm đăm suy tính như một lão nông đứng trước mùa mưa bão bên cánh đồng sắp thu hoạch. Chỉ tiêu tăng 2,4% GDP toàn tỉnh năm nay tưởng đơn giản mà khó thực hiện quá. Hình như có lúc mình lạc quan tếu, tin vào những lời có cánh của cấp dưới. Đàn bò sữa đã thất bại rồi. Bên Nông nghiệp lúc đầu chẳng đề cao dự án nuôi bò sữa cho bốn huyện miền núi là biện pháp tích cực để thoát nghèo cho nông dân là gì. Mấy tỉ bạc đầu tư cho bò ngoại, nhưng đưa bò về rồi mới té ngửa là chưa chuẩn bị thức ăn để nuôi bò. Huyện An Nghĩa đành phải giành sáu ha ngô vụ đông làm thức ăn nuôi bò, ba huyện còn lại nháo nhác đi tìm cỏ. Thế mà lúc báo cáo dự án khả thi, họ trình bày đâu vào đấy. Lại cái dự án trồng rừng phòng hộ bằng cây chè núi trong Khu bảo tồn thiên nhiên La Sơn, lúc cậu Hà còn trong ấy thấy công việc tiến triển lắm. Thế mà chưa đầy một năm sau khi nó về Chi cục kiểm lâm, đã thấy đơn từ kiện cáo loạn cả lên. Vụ tranh giành đất rừng đánh nhau gây án mạng của dân bản Gió chẳng làm ông đau đầu hàng tháng trời.
Cậu thư kí riêng người như que kem hớt hải bước vào quên cả gõ cửa.
-Thưa chú! Có mấy cụ già tận trong La Sơn ra xin gặp, đang ngồi chờ ngoài vườn hoa uỷ ban tỉnh.
- Họ ra từ bao giờ?
-Thấy anh em cảnh sát bảo vệ nói họ đến từ tám giờ sáng ạ. Nghe thông báo chú bận họp Hội đồng nhân dân, họ kéo nhau vào ngồi cả trong trụ sở.
Chủ tịch vội ngồi dậy, đến bên chiếc gương, cầm lược chải qua mái tóc lưa thưa bạc. Có phải họ đi kêu kiện việc trồng rừng phòng hộ không? Sắp đầu giờ chiều, hội đồng sắp họp, tiếp người ta thế nào được.
Cậu thư kí trình ra tờ giấy ghi một số đề nghị của mấy cụ già. Ông đọc qua rồi lắc đầu. Không biết thực tế thế nào, chứ như ý kiến mấy già bản thì tình hình trong La Sơn lại phức tạp rồi. Ông hí húi viết một tờ giấy, đưa cho thư kí.
-Đưa cho cậu Trường chánh văn phòng bảo phải giải quyết ngay, xong điện báo cáo cho tôi. Còn cậu chuẩn bị số liệu về tình hình sạt lở bờ sông Hồng khu Bãi Hoá nhé. Chiều nay hai giờ họp rồi.
*
Trụ sở Chi cục kiểm lâm nằm đằng sau cái chợ cóc trên đường Trường Chinh. Ngôi nhà hai tầng kiến trúc theo lối cũ, ẩm thấp, tối tăm. Ban ngày phòng khách cũng phải bật đèn. Đây vốn là nhà ở của chuyên gia Trung Quốc thời mới thi công xây dựng Nhà máy dệt từ những năm đầu thập kỉ 70.
Hà lúi húi từ sáng tới giờ với cuốn tài liệu bằng tiếng Anh. Đây là kinh nghiệm phát triển và gìn gĩư rừng nguyên sinh của người bạn làm công tác bảo tồn thiên nhiên Bồ Đào Nha gửi tặng. Anh bị cuốn hút vào cuốn sách như đang xem tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung. Chưa thông thạo tiếng Anh cho lắm, đôi chỗ Hà phải lấy từ điển ra so sánh. Giỏi thật! Anh thốt lên khâm phục. Cũng là rừng nguyên sinh mà nước ngoài họ giữ dễ như giữ vườn trong nhà. Đường lớn rải nhựa cho xe vào trung tâm rừng, lại còn tổ chức các tua du lịch sinh thái. Họ biết “xã hội hóa” việc giữ rừng nên họ thành công. Hà buồn rầu khi nghĩ đến khu rừng thân yêu của anh ở La Sơn. Từ ngày anh ra Chi cục, không biết nó bị xẻ thịt bao nhiêu héc ta rồi? Nghe đâu tay Khả lại xin được vốn dầu tư mở thêm mấy km đường vào khu rừng cấm. Thế ra ở đây mọi việc trái ngược với anh bạn Bồ Đào Nha này, đường vào đến đâu rừng bị phá đến đấy.
Nếu chuyện bắt tay giữa Hà và người bạn nước ngoài được chấp nhận, nhất định rừng La Sơn sẽ giữ được. Người bạn rất mê thung lũng Gió bằng phẳng, ở đấy mà xây một khu nhà nghỉ liên hoàn, tổ chức các tua du lịch vào hang động, leo núi, sinh hoạt văn hoá bản địa, thì chắc chắn sẽ thu hút được khách nước ngoài và các tỉnh bạn đến La Sơn. Nhưng mấy năm trước, khi giới thiệu ý định của người bạn với Chi cục, anh Thông chi cục trưởng tỏ ra ái ngại. Vấn đề liên kết với nước ngoài rất nhạy cảm, không nên tuỳ tiện làm theo cảm hứng. Để từ từ anh đề xuất với uỷ ban tỉnh. Hà ở trong rừng, không biết được rằng ý kiến của anh không bao giờ đến tai lãnh đạo tỉnh. Anh Thông sắp đến tuổi nghỉ hưu, không dám phiêu lưu, mạo hiểm. Từ khi ra thành phố, hơn một lần Hà đã tâm sự với chủ tịch tỉnh về việc liên kết với nước ngoài làm du lịch. Ông có vẻ suy nghĩ và hứa sẽ xem xét. Nhưng qua mấy vụ việc xảy ra trong La Sơn, hình như chủ tịch không nhắc đến nữa. Tay Khả nhân cơ hội “cờ đến tay…” đã tranh thủ phá tan những cơ sở trước kia Hà gây dựng bằng bao nhiêu công sức. Đôi khi trong lòng Hà trỗi dậy nỗi thù hận kẻ đã cướp công mình, những kẻ đang tâm phá đi cánh rừng anh từng yêu quý như da thịt. Rồi bình tĩnh lại, nỗi bất mãn hình như nhiều hơn. Mấy kẻ tiểu nhân kia, nếu đàng hoàng bước lên “võ đài” một chọi một với anh trong cuộc chiến giữ rừng, Hà đã cho chúng “nốc ao’ lâu rồi. Nhưng những kẻ như Khả vẫn lộng hành, vẫn nhơn nhơn phá rừng, phải chăng còn có ai đó đứng dằng sau tiếp sức cho hắn?
Có tiếng gõ cửa nhè nhẹ.
-Cô Hương à! Tôi đang bận tí nhé!
Cánh cửa vẫn khẽ mở ra.
-Gớm! Bận gì mà không thèm tiếp khách?
-Ôi giời! Anh Trường! Sao lại gõ cửa khe khẽ làm tôi tưởng là cô văn thư.
Trường cười, giơ tay nắm chặt tay Hà.
-Bác Cả thường bảo bọn mình đi tới đâu là phải nhẹ nhàng, cứ uỳnh uỳnh, ăn to nói lớn, cơ sở lại nghĩ mình cậy thế bên uỷ ban tỉnh hù anh em. Thế nào! Chơi tiếng Anh nguyên bản cơ à? Ông giỏi thật đấy! Mình có cái chứng chỉ A tiếng Anh mà đánh vật còn hơn cày ruộng.
Hà xúc ấm pha chè. Chánh văn phòng thông cảm nhé, từ ngày ra đây vẫn quen thói uống chè Shan La Sơn, nghiện rồi không bỏ được. Trường giơ tay ngăn lại. Để lúc khác. Bác Cả trước khi đi họp có viết giấy lại cho tôi đây, dặn phải gặp trực tiếp ông để thông báo lại. Tình hình rừng La Sơn nguy cấp lắm rồi. Cũng biết ông vất vả trong ấy bao nhiêu năm nay, mới ra thành phố được ít ngày lại điều về trong ấy thì không ra thế nào. Nhưng trên tinh thần người đảng viên cộng sản, mong ông hiểu cho nhiệm vụ chung là trên hết.
Hà ngớ ra không hiểu tay chánh văn phòng có uống rượu buổi trưa không mà ăn nói hàm hồ. Cái gì mà đi với ở?
-Ông bảo tỉnh lại điều tôi đi chỗ khác à? Đi đâu?
-Còn đi đâu nữa! Tình hình La Sơn phi tay ông không ai giải quyết nổi. Ông thông cảm cho uỷ ban tỉnh. Những việc làm vi phạm pháp luật trong La Sơn và cách giải quyết, bác Cả bảo tôi đưa tất cho ông, phải bí mật mà làm đừng cho ai biết.
Hà bất ngờ lặng đi, nước mắt lăn trên gò má gầy. Chánh văn phòng Trường vỗ vai anh.
-Dũng cảm lên ông vua rừng. Gái có công chồng không phụ! Không phải ông vẫn lo cho cánh rừng La Sơn lắm cơ mà. Cố trụ trong ấy một hai năm, tình hình ổn ổn tôi sẽ nhắc bác Cả điều ông ra chi cục trở lại, lúc ấy chắc ông Thông về hưu rồi. Biết đâu…
Hà choàng tay qua bàn ôm cổ Trường.
-Ông chẳng hiểu gì tôi cả! Tôi mừng quá đấy thôi. Tôi tình nguyện ở trong rừng suốt đời cơ mà.
Chánh văn phòng vừa ra khỏi, cánh cửa phòng laị khẽ mở, mùi thơm sực nức ùa vào. Lần này đích thị cô Hương. Con bé này! Vẫn cái tật vào phòng không chào hỏi gì cả. Mấy cái văn bản hướng dẫn triển khai chương trình 661 đánh máy xong chưa mà đã son phấn thơm lừng cả lên? Pha cho anh ấm chè nhanh lên! Hơ! Hôm nay trời đi vắng đây! Hí hí! Em nói thật nhé. Lúc nào anh Hà vui vẻ, trông đẹp trai nhất chi cục! Cả mái tóc hoa râm nhìn cũng rất phong độ. Anh ơi! Năm nay chi cục có suất đi tham quan nứơc ngoài hả anh? Cho Hương đi với nhé! Con bé này ăn nói hay chưa. Đi đâu hỏi chú Thông, tôi quyết thế nào được. Ghét ghê! Lại xưng tôi rồi. Chú Thông sắp nghỉ hưu, có màng gì đến nhân viên đâu. Chắc chắn lại tranh đi dối già, còn thì mấy ông trưởng phòng, chị Hải kế toán. Lấy đâu ra suất cho bọn em. Anh! Nếu bố trí người đi đợt này, anh nói đỡ em một câu. Cho em đi nước ngoài một chuyến cho biết chứ nay mai lấy chồng rồi, nó quản ở nhà không cho đi đâu cả. Hà trong lòng đang như có con chim hót, không để ý những lời than thở của cô văn phòng lẳng lơ. Chao ôi! Cánh rừng nguyên sinh của tôi. Anh em chiến sĩ thân yêu của tôi. Cả bà con các bản cao, bản thấp thân tình như người trong một nhà. Tôi sẽ cố tìm cách giữ lại những gì đang còn. Tôi sẽ cố! Không chịu nhường nhịn một li, một lai những kẻ muốn xẻ thịt rừng.
Ôi! Sao tóc anh Hà lại có mấy sợi vàng nhỏ ti thế này nhỉ? Em nhổ cho anh nhé? Bọn này không phải tóc bạc đâu, toàn tóc ngứa cả đấy. Khiếp! Đầu tóc chắc cả tuần không gội. Em có chai dầu “đô” con bạn vừa mua hộ trong thành phố Hồ Chí Minh gửi cho, thơm cực. Chiều tối sang em gội cho nhé. Hà cảm giác phía sau đầu anh bị ghì chặt vào một vùng nóng ấm, mềm mại. Bàn tay con gái hâm hấp xoa nhẹ vành tai. Cảm giác ấy thật dễ chịu, như lần y tá Triệu Thị Tiến đắp thuốc vào bắp chân anh, khi anh bị rắn cắn ở dộc Chiềng. Thấy Hà lim dim mắt, Hương ghì chặt đầu anh hơn vào bộ ngực nây nẩy. Cô bạo dạn cúi xuống hôn chụt vào bên má phải Hà. Anh ơi! Hay chưa đi nước ngoài, hôm nào cho em theo vào La Sơn thăm rừng nguyên sinh với nhé? Trong ấy thích lắm hả? Mà anh có cô dân tộc nào trong ấy không? Nó mà chài em là em bắt đền đấy. Cô nàng đã xoay ra phía trước mặt Hà, ngồi tọt ngay vào lòng anh, hai tay choàng quanh cổ, nũng nịu. Lão Trường bên uỷ ban có chuyện gì mà thì thụt, vừa vào lại ra ngay thế anh?
Hà choàng tỉnh. Anh đẩy vội Hương ra làm cô nàng trượt ngã, ném mông xuống nền nhà. Cô làm gì thế! Hết việc rồi à? Lần sau mà lả lơi thế nữa đừng trách tôi đấy. Cô ra khỏi phòng tôi ngay! Hương nhăn nhó đứng dậy, nước mắt lưng tròng. Sao có người ác thế. Vừa mới nhận sự âu yếm của mình mà trở mặt như trở bàn tay ngay được. Nhìn lại thấy hai mắt Hà ngầu đỏ, mấy sợi râu cằm chĩa ra nhọn hoắt như gai bồ kết, Hương sợ quá, mở cửa vội bước ra. Hà thở hổn hển, không hiểu sao lại để sự việc xảy ra như thế. Mình đang nghĩ về rừng, mà cứ như bị ma rừng nó ám, chẳng biết đang ở đâu, làm gì nữa. Cái con bé hư đốn này. Từ ngày mình về đây nó cứ vo ve xung quanh đến khó chịu. Lúc nào nó cũng tìm cách để chăm sóc hay gần gũi ông chi cục phó lành hiền. Có đận nó còn đòi học tiếng Anh ban đêm với mình. Cũng may mình không nhận lời, chứ để nó bên cạnh, đêm hôm vắng vẻ chưa biết bị nó ăn thịt lúc nào. Hôm nay mới lơ đãng một tí mà nó đã như thế. Cũng tại mình mừng quá.
***
Ông Triệu cuống lên, bỏ nồi cám lợn tắt ngúm, chạy ra cổng ngong ngóng cuối con dốc thoai thoải từ trụ sở uỷ ban xã xuống. Chẳng có ma nào đi về thế? Mọi ngày giờ này đã nheo nhéo tiếng lũ trẻ đi rừng về. Tiếng Mây rên khe khẽ trong nhà. Nỗi đau đớn lúc lúc lại dội lên khiến tiến rên bật thành tiếng kêu ô ô khàn đục.
-Cha à! Chỉ cần tìm cho con bà lang Hoè rồi đun lấy ấm nước. Ô! Ôi! Đau…
Mây đã chuẩn bị trước đó mấy ngày cho kì vượt cạn của mình. Những dụng cụ y tế được cô đem từ trạm y tế về nhà. Mây quyết định tự mình đỡ đẻ. Cơn đau vật vã của con gái làm ông Triệu quýnh quáng. Ông bước vào bếp, cái đầu va cốp phải gióng gỗ ngang tường, mắt đổ đom đóm. Bước ra nhà ngoài, vai đập phải cột cái đau điếng.
Bà lang Hoè đủng đỉnh như đi ăn cỗ, mặc kệ ông Triệu chân nọ vấp chân kia chạy vòng tròn giống con vụ xoay tít.
- Cái con sâu rượu nhiều râu ít tóc kia. Bây giờ mới thấy đàn bà đau đẻ à?
Bà nhả miếng bã trầu đỏ loét ném vào bếp, gật đầu tự trả lời.
- Ờ! Phải rôì! Hồi vợ lão đẻ con Mây, lão đang uống rượu Tết nhảy mãi trên bản Nun, một tuần sau mới biết đường về mà.
Nhìn Mây hai tay vươn ra nắm chặt mép giường, mồ hôi chảy ròng trên mặt, bà lang mỉm cười.
- Cố lên con gái! Lúc nào đau dữ dội là đứa trẻ nó đòi ra đấy. Cứ mím môi lại, lấy hơi dặn ào một cái là xong.
- Bà lang à…cháu biết rồi! Dao kéo cháu chuẩn bị sẵn, đã rửa nước cồn rồi. Bà lang cắt rốn cho cháu. Ôi a!
Bà lang Hoè dùng hai ngón tay tém nước quết trầu hai bên mép, lầu bầu.
- Tao biết rồi! Sợ con mày bị trùng uốn ván hử? Ngày trước tao cắt rốn cho mày bằng cật nứa đấy. Có sao đâu!
Ông Triệu hì hục bổ mấy khúc củi chất thêm vào dưới chảo nước. Tiếng trẻ sơ sinh oa oa bất ngờ vọng ra làm chiếc búa tí nữa chém phải đầu gối lão.
- Lão Triệu có cháu gái rồi nhé! Chuẩn bị mấy con gà và vại thịt chua ăn mừng thôi.
Lão Triệu run lên. Nước mắt ràn rụa. Ông chắp tay hướng về hướng Bắc. Lạy Bàn vương phù hộ. Nhà họ Triệu lại có thêm con gái. Cái bếp nhà ta không sợ tắt lửa rồi.
*
Xe đi vào phố huyện. Hà bàng hoàng nhận ra không khí quen thuộc của rừng. Núi vây thành xung quanh che chắn cho phố huyện nhỏ bé, phả xuống thung lũng nhấp nhô nhà gạch hơi thở của cây xanh.
Hà đập nhẹ vào vai lái xe.
-Dừng lại! Hình như là gặp người quen.
Trưởng phòng pháp chế Nguyễn Khoa chồm người qua ghế nhìn ra.
-Ai thế anh?
- Triệu Văn Đạo trưởng công an xã La Sơn.
Trước một quán ăn gần cổng chợ, Triệu văn Đạo chân bước liêu xiêu. Anh lườm lườm nhìn chiếc xe màu trắng đỗ sát chân mình. Ai da! Cái xe cao cấp mày định lấn đường tao à? Mày cứ cán vào chân tao xem, liệu có phải nôn tiền triệu ra mà đền không. Tao đang buồn đấy, đang say rượu đấy. Tao cứ giữa đường mà đi đấy. Dù có ở trong rừng tao cũng hiểu được cái luật đường bây giờ, cứ thằng nào to hơn là thằng ấy sai. Xe đạp va phải người đi bộ thì xe đạp sai. Xe máy quệt vào xe đạp thì xe máy sai. Ô tô lao vào xe máy là ô tô sai, rồi thằng ôtô to đâm vào thằng ô tô nhỏ thì thằng ô tô to sai. Hích... hích! Chẳng sai mà phải đền tiền à? Huống hồ mày là xe cao cấp, mày làm què chân cán bộ xã cấp thấp thì mày phải đền tiền bỏ cha mày rồi. Ô..ô! Là anh Hà à? Lâu quá không về La Sơn. Mà thôi! Mày ra tỉnh làm cán bộ to, về rừng làm gì cho nó khổ thân. Hơn mười năm chôn mình trong rừng biết nhiều cái khổ rồi, về làm c…gì. Hả!
-Cái thằng này hôm nay bị rượu vật rồi, dám hỗn cả với anh. Tao về La Sơn thăm rừng đây. Có về cùng thì lên xe.
-Còn rừng đâu mà thăm. Tay Khả nó phá gần hết rồi. Hu! Hu! Anh Hà ơi! Chủ tịch Thực nó sắp đi rồi. Em xuống thăm nó, chỉ thấy nó còn da bọc xương. Cái miệng muốn nói chuyện mà mệt lắm không nói được nữa.
Hà giật mình. Thằng Thực làm sao? Bị ung thư gan à! Khổ rồi! Hồi trước anh đã bảo nó uống rượu ít thôi, nó còn bảo không uống rượu mới chết, uống rượu nhiều sống nhiều. Chú đưa tôi vào thăm nó một tí, ốm lâu chưa?
Đinh Văn Thực ngước đôi mắt sâu hoắm nhìn cắm vào người mới đến. Bộ quần áo bệnh nhân sọc xanh rộng thùng thình bọc lấy tấm thân khô. Chỉ có cái bụng là tròn như bụng đàn bà chửa. Đôi mắt sâu mệt mỏi chợt sáng lên le lói. Thực đã nhận ra Hà. Một giọt nước mắt dặc quánh rỉ ra khoé mắt, không chảy xuống được.
-Thực ơi! Bệnh tật thế này sao không nhắn ra cho anh biết. Có ăn được không?
Phải nhìn kĩ mới nhận thấy Thực khẽ lắc đầu. Thực níu tay Hà như muốn kéo xuống. Hà hiểu ý cúi sát mặt bệnh nhân, cố không nhăn mặt vì mùi hôi từ cái miệng khô nhám phả ra.
-Anh Hà đi…rừng …cũng đi. Cán bộ ..Khả..nó cho mình..tiền, nhề..ều lắm. Bô..bốn mươi trệ..ệu, vẫn cất ở nhà…không tiêu. Bảo vợ…mình đưa…cả thư của..nó nữa.
Hà thấy nước mắt chảy xót trên gò má. Không thể nhận ra người cán bộ xã vâm vóc khoẻ mạnh một thời gắn bó với anh, với rừng. Bà vợ ngồi im lìm như khúc gỗ cuối giừơng bệnh, cặp mắt ráo hoảnh nhìn vào bộ xương rúm ró trong bộ quần áo kẻ sọc. Có lúc cặp mắt rắn dáo đó lại nhìn chọc vào những cái miệng đang cúi xuống người bệnh nhân.
-Anh Thực phát bệnh mới hơn tháng nay, từ hôm đi dự lễ mở đường vào vực Khỉ về. Thấy chán ăn, bỏ rượu, kêu mệt…Chục ngày sau chúng em bảo gia đình đưa ra bệnh viện huyện thì được chuyển viện ra tỉnh. Bệnh viện tỉnh bảo ung thư gan giai đoạn cuối, trả về huyện. Thôi cứ để anh Thực nằm điều trị ở đây, còn nước còn tát. Bao giờ hết thở được thì cho về nhà. Cái bệnh gì mà ác quá! Như con mối đục trong thân cây, trông to cao thế mà chỉ cơn gió lớn là đổ gục.
Triệu Văn Đạt đã tỉnh rượu, chắp tay sau đít, đi đi lại lại, miệng than thở.
-Cậu Khoa nghe gì không? Chủ tịch xã được tay Khả chia cho 40 triệu đấy. Chiều về trong Gió cậu hỏi xem thế nào, nếu cần thì lập biên bản ngay khi Thực còn chưa mất.
Già Hoa đã đứng đón Hà ngay đầu dốc cổng Trời. Cán bộ Hà ơi! Về với La Sơn thật rồi chứ? Khổ quá! Khổ quá! Cũng rừng suối ấy, vẫn thôn bản ấy mà sao thấy bức bối như nhà vừa mất trộm. Điện có rồi, đường có rồi, cái chân, cái mắt sướng rồi, mà người La Sơn chưa yên cái bụng. Làm sao cho dân đủ ăn, đủ mặc, để không phải vào rừng nữa, không phải chặt gỗ thuê cho bọn buôn lậu dưới xuôi nữa. Bao nhiêu cái hay từ ngày cán bộ nói với ta khi về Gió, ta vẫn nhớ đấy. Chẳng làm được bao nhiêu. Thà cứ để La Sơn đối nghèo lạc hậu như ngày xưa mà không có bọn lâm tặc cái bụng lại đỡ tức. Cứ như thói quen ngày xưa, thấy xe của cán bộ Hà là ông già tót ngay lên. Lần này ông già bịt mũi, ngọ ngoạy.
-Cho ta xuống thôi! Cái xe lạ này ngồi không được đâu.Vừa thơm vừa hắc, cái mùi thành phố khó chịu quá.
Hà cười khà, mở cửa cho ông già xuống. Già quen đi xe Uóat, thấy xe LaDa của tôi thế này còn chê à? Bà trẻ còn ở Gió không? Biết đẻ chưa? Ông già buồn rầu lắc đầu. Nó lại bỏ về dưới huyện đi chợ rồi. Buồn quá không chịu được mà.
Một nhóm ba bốn anh em kiểm lâm đứng chờ Hà ở cuối dốc. Họ giả vờ xem xét vườn ươm chè giống, nhưng thực ra là đang sốt ruột chờ người lãnh đạo cũ. Khánh ở trong nhóm ấy, chẳng thèm giả vờ mà đứng thẳng ngóng nhìn lên đỉnh dốc. Kìa già Hoa đang vung vẩy hai tay như bơi cạn. Cán bộ Hà nó về rồi đấy. Về thăm thôi. Mấy đứa thanh niên tí nữa ghé nhà ta bắt con lợn lửng làm canh uống rượu nhé.
Cửa xe vừa mở, Khánh đã nhào đến mắt đỏ hoe.
-Anh …Sao lâu quá anh không vào…
-Anh Khánh ơi! Anh Thực mất rồi!
Tiếng kêu thảng thốt của một chiến sĩ kiểm lâm làm mọi người ngẩn ra. Hà xua tay.
-Không phải đâu! Lúc sáng tôi còn ngồi với cậu Thực …
-Bệnh viện vừa điện vào anh ạ. Họ bảo bà vợ anh Thực chỉ khóc thôi chẳng biết gì cả, xã có đưa anh ấy về thì đưa ngay không bệnh viện sẽ mai táng, bệnh gan không để lâu được đâu.
Hà giục lái xe quay đầu. Già Hoa và một người nữa theo xe ra huyện luôn đưa Thực về. Phong tục người Mường còn phải làm ma cho anh Thực chứ chôn ngoài ấy thế nào được.
Khánh lúi húi tìm ấm chuyên pha trà. Gói trà Shan để mốc trắng. Không sao đâu, chè Shan lên tuyết uống càng ngon. Lâu nay ông Khả bảo anh em bỏ chè buổi sáng nên cũng chẳng mấy ai uống. Ông ấy vừa mang ít quần áo trẻ con lên nhà cô Mây. Bảo giúp đỡ cán bộ xã, nhưng dư luận rỉ rả rằng con bé con cô Mây là của ông Khả. Thế mà mấy triệu đồng trồng rừng phòng hộ ông Khả cấp cho bố cô Mây, nó bắt đem trả lại. Con bé cũng khí khái lắm, không biết thế nào ông Khả lại chài được nó? Anh uống nước đi. Chẳng giống chè Shan nào giống vị chè La Sơn anh nhỉ? Đợt em lên Yên Bái, uống chè của họ thấy nhạt phèo. Phòng sách của anh bên kia vẫn nguyên xi. Thỉnh thoảng em vẫn bảo mấy đứa vào quét dọn, dẹp mối mọt. Anh bảo tặng làm tủ sách Khu bảo tồn nhưng có ai được đọc? Đụng đến quyển sách là lão Khả quát um lên rằng không được xáo trộn phòng riêng của anh Hà. Nhưng em biết thừa, lão ấy sợ anh em nhớ đến anh đấy.
Vị chè đắng ngọt, thoang thoảng hương thơm của hồng trà thấm qua từng sợi mao mạch cổ, ngây ngất. Hà nhìn quanh gian phòng làm việc cũ, thấy nó xa lạ vì sự bề bộn, khoa trương không phải lối của người kế nhiệm. Không biết mấy thằng lính cũ, có đứa nào thích nghi được lối làm việc mới này chưa.
Tiếng mõ ngũ liên gõ loạn xạ ngoài bản. Có việc gì thế Hà? Người bản Gió không mấy khi đánh mõ báo động thế này. Cháy rừng à? Hai người lao về phía có cột khói đen đang cuồn cuộn đùn lên. Cháy nhà chủ tịch Thực rồi! Cháy nhà chủ tịch xã rồi! Tiếng bà con kêu hoảng loạn. Ngôi nhà sàn năm gian đã chìm trong khói lửa. Không có vòi phun nước, không có câu liêm, không có bất cứ dụng cụ cứu hoả nào. Những thùng, chậu hắt vội chút nước lên đến ngang sàn nhà chẳng có tác dụng gì. Mấy cậu thanh niên táo tợn bắc thang trèo qua cửa sổ chui vào quẳng được mấy bao thóc và cuộn chăn bông xuống sân rồi phải nhao ra vì lửa cháy rát quá. Dân bản như đàn kiến chạy cuống lên xung quanh miệng chảo mà không biết làm gì. Ngọn lửa hả hê liếm lên từng lớp lá cọ lợp dày, réo ù ù. Tiếng đòn tay nổ bôm bốp như pháo ống. Hàng cau đằng sau nhà ngọn cao hơn chục mét mà cũng bị lửa táp vặn vẹo, lá cháy xém.
Có tiếng gào thét thất thanh đằng sau đám cháy. Mọi người chú mục vào ngọn lửa hừng hực nên tiếng thét quá nhỏ không động vào màng nhĩ ai. Chỉ có Hà giật mình quay lại. Chiếc xe La Da màu trắng của Chi cục kiểm lâm đỗ ở phía ngoài ngõ. Bà vợ Thực váy tốc lên đến bẹn, đang quỳ đập hai mép váy phành phạch như con ngỗng cái, miệng kêu thét lạc giọng. Chủ tịch Thực đã về đến nhà, nhưng làm sao có chỗ làm ma cho nó đây? Hà ghé tai lái xe, bảo đưa tạm thi thể Thực ra trạm y tế xã rồi tính sau. Vợ Thực bắt đầu lăn lộn dưới đất. Nó đốt nhà tôi rồi. Chồng tôi làm ma ở đâu? Thằng Lương, con Lúa ở trừơng về ngủ chỗ nào. Ôi dân bản ơi! Tao cũng chết theo chồng thôi. Ôi chồng ơi! Mày làm chủ tịch xã mà khổ thế này ư?
Hà cảm thấy có điều gì khuất tất từ đám cháy. Anh bước đến đỡ vợ Thực dậy.
-Thím đừng khóc nữa. Để tôi hỏi việc này. Chắc 40 triệu của chú ấy và lá thư vẫn cất ở nhà chứ.
-Vâng! Nó ốm sắp chết mà không cho tôi tiêu đồng nào. Bảo còn để làm chứng gì đấy. Giờ thì cháy hết rồi còn đâu cán bộ ơi. Người cũng mất, tiền cũng không còn. Chồng ơi là chồng ơi!
Hà thấy đau nhói trong ngực. Cái nhẫn tâm của con người đã đến mức khó chấp nhận. Những người đồng chí của mình khi thoái hoá, biến chất còn tàn độc hơn cả thú dữ. Anh đã biết kẻ nào đứng sau vụ cháy này. Mình phải về La Sơn, về với rừng ngay. Rừng đang kêu cứu. Người dân đang kêu cứu.
Hội trường uỷ ban xã nhỏ quá, người ra vào chạm vai, vấp chân nhau. Quan tài của Thực nằm ngang trên bục sân khấu, ngay bên dưới khẩu hiệu ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM QUANG VINH MUÔN NĂM!. Bị cháy mất nhà, đám tang chủ tịch xã La Sơn hoá ra lại trang trọng vì được tổ chức tại hội trường. Đội nhạc đám có hai chiếc kèn gỗ, một chiếc nhị, hai trống to, nhỏ và cái chiêng đồng. Người Mường làm đám ma đơn giản hơn người Dao, chẳng phải cúng tế rậm rịch suốt mấy ngày. Người trong xã đến viếng thật đông. Cứ mỗi tờ bạc năm trăm đồng bỏ vào chiếc mâm giữa chiếu, đội nhạc đám lại nổi chiêng trống cử khúc nhạc bi ai như lời than khóc thay cho khách. Mãi đến đầu giờ chiều, đoàn khách viếng đại diện cho uỷ ban huyện mới vào đến nơi. Hà vừa bàn với Triệu Văn Đạo kế hoạch tổ chức lễ an táng cho Thực vào sớm hôm sau, thì một vị trong đoàn khách của huyện lặng lẽ kéo anh ra bên ngoài. Đó là Hưng phó công an huyện.
-Anh vào từ hôm qua! Có chuyện gì bất thường không?
-Nhiều chuyện lạ lắm, để xong việc đám cậu Thực tôi nói với anh nhé! Cậu Khả cũng hay thật.Vụ việc xảy ra trên địa bàn mà không thấy đến hỏi thăm một câu, chỉ cho chú Khánh và mấy anh em bên kiểm lâm tới viếng.
-Anh Hà khoẻ chứ? Chia buồn với anh. Buổi thăm lại rừng cũ toàn gặp chuyện không hay.
Tiếng nói xuất hiện cùng lúc với cái dáng lòng khòng của Quảng nhà báo.
-Chú mày làm sao biết tin nhanh thế?
-Ôi giời! Nhanh gì mà nhanh hở anh. Em chậm mất mấy tiếng đồng hồ đấy. Ra em nói cái này.
Kéo tuột Hà ra mãi ngoài ngõ vắng, Quảng ghé tai anh.
-Chỗ nền nhà cháy bọn em tìm thấy một cái hòm tôn còn khoá.Anh có nghĩ ông Thực cất cái gì trong đó không?
-Thế à! Đâu rồi?
-Em tò mò đến chụp ảnh, thấy cái hòm nằm lăn lóc dưới đất, đen thui. Em và Triệu Văn Đạo mang về để bên nhà nó rồi. Tí nữa anh em mình sang bảo anh em công an xã lập biên bản rồi mở khoá ra xem có gì không. Hình như bốn mươi triệu và cái thư tay là nguyên nhân gây ra vụ cháy nhà …
-Sao chú biết…?
Quảng gãi đầu. Thì đã gọi là nhà báo mà anh.
Chuyến xe ra tỉnh đổ dốc Cổng trời lúc sẩm tối. Quảng ngồi thu lu ở ghế sau ngủ gật. Hà quyết định quay về chi cục báo cáo tình hình. Nguyễn Hoa mang theo tờ biên bản và chiếc túi xách đựng 40 triệu đồng, hi vọng sẽ tìm ra manh mối vụ việc ở La Sơn.
-Anh Hà ạ! Việc này em đề nghị chi cục cho phòng pháp chế kết hợp với công an kinh tế tỉnh điều tra làm rõ. Chứ theo nội dung lá thư ông Khả viết cho anh Thực, chẳng nói lên điều gì. Xin gửi các cháu chút quà Tết! Biết nó gửi cái gì?
Quảng quay sang Nguyễn Hoa, vẻ mặt đăm chiêu.
-Anh Hoa tính kĩ xem, nếu ta báo qua công an huyện thì tốt hơn?
Hà cũng quay lại, định nói gì lại thôi. Mình tự tiện mang tang chứng vụ án đi thế này là không đúng nguyên tắc. Nhưng vụ này liên quan đến Khả…Liệu mấy cậu công an huyện có làm được không? Nghĩ trong bụng thế chứ nói ra bây giờ thật bất tiện, nhất là trước mặt thằng Quảng nhà báo. Về Chi cục, cũng phải kết hợp với bên Sở công an điều tra xem thế nào. Cậu Khánh cũng đưa cho mình một số chứng từ về việc rải ngân xuống mấy xã vùng đệm; tiền bán gỗ từ mấy khu rừng phòng hộ bị chặt phá. Những tài liệu này cũng chỉ chứng minh được việc quy hoạch sai diện tích trồng chè núi, nhưng lại có giấy đề nghị của chính quyền địa phương với chữ kí của Đinh Văn Thực có đóng dấu uỷ ban xã đỏ chót. Tìm ra việc Khả “mua” chủ tịch xã bằng 40 triệu kia thì sẽ sáng tỏ dã tâm của hắn. Cái thằng Thực này thật không thực thà tí nào. Mãi lúc sắp chết mới nói ra. Nó mà để lại mấy chữ tố cáo tay Khả có phải tốt không?
Bỗng Hà chúi nhào về phía trước. Chiếc xe phanh gấp, bánh rê ngang dúi đít vào ven đường. Mọi người trong xe đều thót tim vì lo sợ. Đây là vực mó nước, đường hẹp, bên dưới lại sâu hun hút. Lái xe thận trọng mở cửa xe, ném lại phía sau lời dặn. Mọi người ngồi im nhé. Đằng phía đầu xe chình ình chắn ngang một cây gỗ to. Hà đã nhìn thấy và bước xuống. Đây là cây chò chỉ bị gẫy hồi làm đường, đã nhờ xe ủi dẹp vào taluy bên trong, sao nó lại nằm ngang giữa đường thế này? Quảng loay hoay xách máy ảnh chui ra khỏi xe, ánh đèn flass chớp nhoàng nhoàng.
-Tôi nghĩ đây cũng là thái độ của bọn lâm tặc đối với anh Hà đấy. Chúng muốn gì nhỉ?
-Thôi đừng suy diễn nữa! Kiếm mấy cái cây nhỏ và hòn đá lại đây, anh em mình xúm vào bắn cây chò ra. Tối đến đít rồi.
Không để ý tới những lời làu bàu của lái xe, Quảng đứng thộn mặt suy nghĩ. Bọn chúng định tấn công anh Hà đấy. Cẩn thận! Ven rừng bây giờ có thể là một cánh nỏ đang giương lên, mũi tên nhọn hoắt chĩa vào lưng ai đó.
-Cánh ta phải đề phòng bọn xấu anh Hà ạ.
Nguyễn Hoa cười mũi.
-Anh Quảng bị bọn nó dằn mặt một lần rồi nên cảnh giác ghê. Em vừa đi học lớp võ thuật hai tháng về đây. Có đứa nào ló mặt ra bây giờ cũng hay.
Ba người đang lúi húi bên cây gỗ, Quảng chợt quay lại vì phát hiện có bóng người sau xe ô tô.
-Ai đấy!
Bóng người vụt chạy vào rừng cùng tiếng sập cửa xe rất nhẹ.
-Không xong rồi anh Hà ơi! Nó lấy mất túi tiền trong xe …
Nghe Quảng nói thế, Nguyễn Hoa chạy vội đến bên cửa xe, mở ra. Chiếc túi bạt đựng 40 triệu đã bị kẻ lạ mặt nhóp mất.
Hà vội bảo lái xe quay đầu xe về lại bản Gió. Phải nhờ thằng Đạo cho công an xã truy tìm ngay tang vật vụ án. Bọn xấu cao tay hơn mình tưởng. Chủ quan quá. Nếu nghe tay nhà báo, phối hợp với công an huyện thì đã không ra nông nỗi này.
Đoạn kết
Đường phố ướt nhớp nháp vì mưa phùn. Năm nay mùa rét kéo dài hơn hai tháng, cảnh vật như quắt lại, đen xám. Từ hướng đầu thành phố, một xe tải hiệu HUYNDAI xếp cao ngất gỗ tròn chạy qua ngã tư, nước dưới bánh xe bắn ràn rạt văng tận bục cảnh sát giao thông trên góc hè. Anh cảnh sát giao thông trẻ chưa kịp đưa cây gậy sọc đen trắng ra thì chiếc xe đã vút qua cùng làn mưa bụi.
Cửa hàng của Én đóng cửa im ỉm. Mấy hôm nay Quảng về nhà, thông báo một tin vui. Ông bạn Tây nào đó của anh Hà đã xin được giấy phép của uỷ ban tỉnh làm dự án xây dựng khu du lịch sinh thái và văn hoá bản địa ở La sơn. Mình phải về rừng thôi em ạ. Đất nhà mình còn đấy, chỉ cần bỏ ra hai chục triệu xây lại cửa hàng nho nhỏ thôi là ổn. Về rừng bây giờ mới là sách lược lâu dài. Thì về chứ sao. Em cũng nhớ rừng lắm rồi. Mình thuê xe làm một chuyến về Gió là xong.
-Chị Én ơi! Có nhà không?
Như là tiếng con bé Mây ấy nhỉ? Cửa mở ra và trước mắt cô là khuôn mặt đỏ hồng vì lạnh của Mây. Hình như nó còn ôm một bọc chăn to trước ngực.
-Con ranh! Sao ra mà không báo trước. Chao ôi! Mày tha cả con bé đi đấy à? Rét mướt thế này. Khổ cháu tôi chưa!
-Em ra thăm Học, rồi nhờ chị đưa xuống chỗ ông Khả.
-Còn đeo đuổi làm gì thằng dê già ấy?
-Chị cố biết chỗ ông ấy mới về công tác không?
-Có! Lại về ngoài này giữ chức Chủ tịch Hội chữ thập đỏ tỉnh. Anh Quảng tức mãi là không túm được tội của thằng dê già. Mày tìm nó xin tiền nuôi con à?
-Không! Em đem trả con cho ông ấy! Thương con bé lắm, nhưng phải trả cho bố nó thôi. Hình như Tết này Học được ân xá. Nếu Học về em sẽ đón nó sang ở rể. Em không muốn Học ngày nào cũng phải nhìn thấy đứa con của kẻ đã tàn hại đời mình.
Thôi đành vậy. Biết làm sao bay giờ? Cậu Học chịu quá nhiều thiệt thòi. Rồi mày cố mà đẻ cho nó thằng con trai. Giờ nghỉ ăn cơm đã,
con bé bú thật no. Chiều tao chở hai mẹ con tới chỗ lão Khả.
Đoạn đường từ dốc Cổng trời lên đến khu trung tâm Vườn quốc gia La Sơn bây giờ không bị trơn trượt mỗi khi trời mưa nữa. Hai bên bìa rừng là những vườn chè Shan vươn ngọn cao một tầm người với. Chương trình trồng rừng phòng hộ bằng chè núi được Bộ Nông nghiệp tiếp tục đầu tư theo chiều rộng, nhất là khi khu bảo tồn thiên nhiên được nâng cấp thành Vườn Quốc gia La Sơn. Khách đến thăm mỗi khi vượt dốc Quạ vào thăm khu rừng nguyên sinh, thường thấy một người trung niên quần sắn quá gối, mang đôi giày vải lúi húi một mình thăm thú từng gốc cây cổ thụ. Lúc lúc lại lấy máy ảnh ra xoay ngang, xoay dọc lấy khung hình. Một lần có ba người khách nước ngoài “túm” được ông trung niên nọ khi đang buộc lại cây chò mới trồng bị đổ.
-Khu rừng nguyên sinh này tồn tại là do mít-tơ Hà nào đó! Ông có biết ông ta là người thế nào không?
Nghe mấy vị khách bập bẹ hỏi bằng tiếng Việt, ông trung niên vuốt lại mái tóc hoa râm cười, rồi nói bằng tiếng Anh, rằng cái mít-tơ Hà ấy cũng bình thường thôi. Cũng là một ông lão trồng rừng có chút kinh nghiệm.
Cánh tay chỉ lên khu vực Khỉ. Rừng chỗ ấy mới được trồng lại, tán loe hoe không che kín được vệt đất đỏ như vết máu ngoằn ngoèo từ đỉnh núi xuống. Đó là đường trâu kéo gỗ từ hồi rừng còn bị tàn phá.
Tháng 3/2008
P.P.Q