KÝ ỨC BẾN ĐÒ XƯA

Minh Hiếu

KÍ ỨC BẾN ĐÒ XƯA

...Sau mấy lần đi đò, mấy đứa chúng tôi cũng đã trở thành khách “ruột” của chú Bình. Trong ba năm học ở trường Phổ thông trung học, ngày mưa cũng như ngày nắng, mùa mưa cũng như mùa khô, cứ trưa thứ Sáu và chiều Chủ nhật chúng tôi lại được lênh đênh trên chiếc đò đơn sơ, mộc mạc mà dũng mãnh của chú. Chẳng lần nào giống lần nào nhưng đều bình an cập bến và háo hức lên bờ. Phía sau lưng, chú lại chuẩn bị rời bến đưa những người khách mới qua sông.

Chúng tôi rất kính trọng, quý mến chú Bình bởi chú là một người đàn ông rất hiền lành, thật thà, chất phác. Trên con đò nhỏ, chú ưu tiên cho cụ ông, cụ bà và phụ nữ có con nhỏ ngồi chỗ tốt nhất. Biết cuối tuần lũ trẻ trọ học xa nhà hết tiền nên chú dặn: “Các cháu cứ yên tâm đi đò mà về, chú cho nợ rồi trả chú sau cũng được”. Vé đò chẳng đáng là bao nhưng mỗi lần nghe chú nhắc lại thấy ấm áp như người quen thân từ rất lâu. Tụi học trò xa nhà chỉ ước đò sớm cập bến để về ăn thật no, ngủ một giấc thật đã trên chiếc giường của mình.

Thu nhập từ nghề lái đò không nhiều nhưng chú Bình luôn sẵn sàng ứng cứu người gặp nạn. Tôi nhớ hôm đó là trưa thứ Sáu, chuẩn bị bước xuống thuyền bỗng chúng tôi nghe tiếng kêu cứu gần giữa sông của đôi vợ chồng cũng còn khá trẻ đi thả rọ tôm. Đang châm điếu thuốc lào chuẩn bị hút, chú Bình vứt luôn điếu, chạy vội lên thả neo nổ máy ra cứu người. Ra đến nơi, thấy chú quẳng neo hết cỡ xuống sông rồi lặn xuống gỡ dây cho anh chồng. Phải một lúc lâu chú mới kéo được người lên thuyền. Và phải đến gần một tiếng chú mới đưa được thuyền và vợ chồng họ vào đến bờ, vì dây và rọ cuốn vào cánh quạt máy thuyền của họ làm cho cánh quạt bị gãy không chạy được. Do chồng rọ cao, nặng nên ông chồng loạng choạng rơi tõm xuống sông, chân bị mắc vào dây rọ, mãi không gỡ được và chới với. Thấy vậy, cô vợ mới tri hô cầu cứu.

Tôi vẫn còn nhớ như in lần ấy, đang giữa tháng Sáu là kỳ nghỉ hè nhưng do có một chút việc nên tôi phải lên trường. Lúc sang thì rất thuận lợi nhưng khi về thì đò của chú bị hỏng máy phải sửa. Chú khuyên tôi và mấy người khách nên đi lên cầu phao để sang sông, chứ chú sửa máy cũng phải mất hơn hai giờ đồng hồ nhưng tôi và mọi người nhất quyết ngồi chờ. Vừa sửa, chú vừa nói chuyện cho không khí bớt căng thẳng hơn. Nói hết chuyện nọ đến chuyện kia, bỗng giọng chú trầm xuống: “Mọi người không biết chứ, làm cái nghề này cũng sợ lắm, nguy hiểm lắm, sơ sẩy một chút là thuyền chìm người mất ấy chứ. Nước lũ như này chưa là gì cả, sợ nhất là mưa bão, neo thuyền cẩn thận, kỹ càng nhưng gió nó giật đứt neo, thuyền trôi đi tít dưới hạ lưu. Lần đó, cách đây hai năm cũng vào mùa lũ như thế này, hôm đó đò qua được hai phần ba sông bỗng gió rồi mưa ào ào. Gió thì bạt ngang, sóng đánh làm đò chòng chành như muốn đánh lật. Chưa gặp phải tình huống như thế bao giờ, nhưng lúc ấy tôi nhớ lại cách xử lý tàu thuyền khi gặp bão, theo phản xạ, tôi nhìn hướng bão nằm ở bên tay trái mình nên tôi đã chạy thuyền xuôi gió, sao cho gió thổi vào đuôi thuyền lệch mạn phải 30 đến 45 độ. Rồi tiếp tục chạy thuyền theo hướng đó cho đến khi sang đến bờ tôi mới biết mình và mọi người còn sống”. Chú Bình bảo từ lần sinh tử ấy, chú phải theo dõi thời tiết thường xuyên hơn, cẩn thận hơn và đặc biệt là có thế nào đi chăng nữa cũng không chạy thuyền khi mưa bão.

Vừa hết câu chuyện gặp mưa bão cũng là lúc chú Bình đã sửa xong, bỗng dưng mưa trút xuống ào ào. Chú cười cười đùa với mọi người: “Nghe tôi kể vậy các vị có sợ không, nhỡ đâu đang chở các vị đi nửa đường bão đến thì sao?” Mọi người cũng vui vẻ đáp lại chú: “Lo gì chứ, chúng tôi tin tưởng vào tay lái lụa của chú, chúng tôi giao mạng sống của chúng tôi cho chú đấy”.  

Mùa mưa gió dữ dội là vậy nhưng thu về dòng sông lại trở nên hiền hoà lạ thường. Chớm thu, chúng tôi lại lên đò để sang trường học hè, được gặp lại chú Bình, được nghe chú kể những câu chuyện đời thấm thía. Đưa tay xuống làn nước mát lịm, tôi thấy mình tràn đầy nhiệt huyết, thầm quyết tâm học tập thật tốt.

Tốt nghiệp Phổ thông trung học, chúng tôi mỗi đứa đi con đường riêng và ít có dịp bước lên còn đò của chú như ngày xưa. Sau bao năm trở lại bến đò xưa, chỉ thấy chiếc cầu sừng sững  nối hai bên bờ, xe cộ đi lại tấp nập. Ngồi nhâm nhi tách trà trong quán trà dưới chân cầu hướng ra sông, gió thổi lên mát lịm. Hỏi thăm anh chủ quán mới biết cạnh chỗ chúng tôi đang ngồi chính là bến đò Quả Lắc ngày nào, chú Bình giờ đã già và không còn lái đò nữa.

Có thể nhiều người không còn nhớ con đò nhỏ qua sông ngày ấy nhưng với tôi đó là những kỷ niệm khó quên suốt tháng năm học trò. Nhớ những bài học sâu sắc qua các câu chuyện mà chú Bình kể, chuyện sông nước Đà giang cũng đầy triết lý sâu sắc trong cuộc đời này…

M.H