THƯ GIÃN
Điện thoại: 0913269931 - 0964131807 - Email: vanphutho25@gmail.com
banem.tinh
Chào mừng bạn đã đến trang Điện tử "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" - Diễn đàn Văn học - Nghệ thuật của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ!

CON ĐÊ, NẺO VỀ

Nguyễn Ngọc Tung

CON ĐÊ, NẺO VỀ  (Tản văn)

         Làng tôi nhỏ nằm bên ven đê. Lớn lên tôi đã thấy con đê sừng sững như dãy núi sau nhà, mặt đê cao hơn cả ngọn tre. Tuổi thơ, chúng tôi thích trèo lên đê thả diều và được nhìn ra sông Cái, thả mắt xa xa đến tận chân trời. Sông Cái rộng mênh mông,lúc nào cũng dập dờn sóng vỗ. Những vườn chuối, nương ngô, bãi mía xanh rười rượi hai bên bờ. Vùng bãi ven sông thật trù phú và thanh bình. Thỉnh thoảng trên dòng sông ấy, những cánh buồm no gió chở một giọng hò ngọt ngào về xuôi, êm đềm và thơ mộng. Mỗi sớm tinh sương, tôi thường nghe tiếng chim sếu ríu ran trên bầu trời. Từng đàn sếu bay theo hình mũi tên, từ phía ba ngọn núi Tam Đảo mờ xa, bay ra sông để kiếm ăn. Chiều tối chúng lại bay về dãy núi đầy mây ấy, buông tiếng gọi đàn vào khoảng không thăm thẳm. Hàng năm đến mùa nghỉ hè, làng tôi nhộn nhịp hẳn lên, nhà nào cũng có đoàn dân công đắp đê đến ở nhờ. Họ là giáo viên các trường phổ thông, là sinh viên các trường chuyên nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh nhà, là các thành viên đội thủy lợi 202 của các xã trong huyện. Nhà tôi rộng nên có gần chục người ở. Giường có ít, họ phải rải chiếu xuống nền nhà để ngủ, hoặc kê gỗ ván tạm làm giường. Nam giới ở một nhà, nữ giới ở một nhà. Ăn cơm thì tập trung theo từng đội tại một bếp tập thể. Mỗi người mang theo một cái bát, đôi đũa; ăn xong ai nấy tự rửa bát của mình, hết đợt dân công lại mang về để dùng. Thời bao cấp, cái bát ăn cũng thuộc hàng phân phối. Bữa ăn chỉ có cơm độn ngô, độn khoai, rau dưa, tương cà, đậu lạc là chính. Thỉnh thoảng mới có thịt cá. Buổi tối, làng tôi vui hẳn lên, tiếng đàn, tiếng hát, tiếng chân người rậm rịch.Tôi nhớ nhất đoàn giáo viên miền núi năm ấy. Các thầy cô rất trẻ và vui tính. Lúc đó tôi đã có thơ đăng báo và bài thơ đầu tiên cũng là bài “Đắp đê”. Tôi được nhà giáo Văn Chinh, dạy văn quý mến, nên hay rủ tôi đi chơi. Có lần anh đưa tôi gặp nhà thơ, họa sỹ Hoàng Hữu đang làm triển lãm chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh. Mấy anh em ra công trường đắp đê để vẽ ký họa và lấy cảm hứng sáng tác. Bây giờ anh Văn Chinh đã là một nhà văn có danh tiếng của Hội nhà văn Việt nam. Họa sỹ , nhà thơ Hoàng Hữu cũng đã đi xa.conde

     Con đê dài chạy qua nhiều làng xã, người người tham gia đắp đê đông như hội, nón lấp loáng nắng mặt đê. Đất đắp đê phải lấy từ các hố đất sét ở trong đồng. Cán bộ kỹ thuật thủy lợi bảo đất sét có độ kết dính tốt và ít thấm nước,chống được sự xâm thực của nước lũ vào thân đê. Dụng cụ đào đất là những cái mai, cái thuổng. Hố lấy đất gọi là “thùng đấu”. Vận chuyển đất lên đê đều phải gánh bộ bằng đôi quang sọt. Đầm đất thì bằng các cục bê tông đúc sẵn có chuôi bằng tre, gỗ; một người hoặc hai người nhấc một đầm. Không như bây giờ có máy cuốc, máy ủi, máy lu, ô tô làm ầm ầm như vũ bão. Những cái dốc gánh đất, vẽ thành những lối mòn kẻ chéo mái đê như những đường dây diều. Đến bây giờ hình ảnh ấy vẫn in đậm trong ký ức của tôi.

     Năm nào cũng vậy, mùa đắp đê như những ngày hội của làng tôi. Con đê to, cao như bây giờ là biết bao mồ hôi, nước mắt, công sức của hàng vạn người, hàng vạn đôi vai rớm máu của bao thế hệ cha ông, trải qua hàng trăm năm, hàng ngàn đời mới có được. Con đê sừng sững như dãy núi, là cánh tay khổng lồ ngăn nước lũ để bảo vệ làng xóm yên vui, bảo vệ mùa màng trù phú cho quê hương. Mỗi lần về quê, lên đê xem bọn trẻ thả diều, chơi khăng, chơi đáo, tôi lại nhớ về một thời, nhớ bạn bè cùng trang lứa. Con đê làng, tiễn người thân năm xưa lên đường ra mặt trận. Con đê đón bao cô dâu mặc áo cưới về làng. Cái điếm canh đê còn đó, mái ngói ngày nào nay đã thay bằng mái bê tông;  ngọn đèn bão năm xưa đâu rồi? Cái vỏ quả bom treo làm kẻng báo động hộ đê, bây giờ nơi nao? Người năm cũ gác ba- lie có còn? Ông lão hát xẩm điếm canh về đâu?  Người xưa ra đi có về? Cánh buồm nâu, đâu rồi sông ơi?  Trong làng, bờ tre khóm chuối cũng vơi dần, ao chuôm, hố đấu cũng lấp đi nhiều. Nhà cao tầng mọc lên như phố. Hàng rào cúc tần, hàng duối, ô rô đã thay bằng tường gạch cả rồi. Cây rơm, cây rạ vắng bóng trong sân, trong vườn. Đường làng lối xóm đã rải bê tông rộng rãi, có cống rãnh thoát nước sạch sẽ. Làng tôi đã có nước máy, trên mái nhà nào cũng có bồn nước I- nốc chứa nước. Bây giờ, đường đê cũng đã rải bê tông. Xe máy,ô tô ngày đêm ngược xuôi nhộn nhịp.

         Quá nửa đời xa quê, tôi mải theo tiếng gọi những công trình. Nay trở về, đi trên con đê làng, ngước lên bầu trời, một đàn sếu bay qua. Đàn sếu vẫn xếp hình mũi tên bay về phía ba ngọn núi mờ xa… Cỏ may vẫn bám đầy ống quần như ngày nào chăn trâu, thả diều,…Con đê giữ bao kỷ niệm đời người, một huyền thoại về chinh phục thiên nhiên, một di sản bằng mồ hôi và máu của bao đời cha ông. Con đê, hồn quê, hồn làng, tiếng gọi nẻo về thân yêu…

 

                                                                                                     N.N.T

 

Phản hồi

Người gửi / điện thoại

Nội dung

 
Quảng cáo
thietkewebuytin01azsolutionsweb24banner12
Thống kê truy cập
Đang truy cập: 3
Trong ngày: 490
Trong tuần: 1079
Lượt truy cập: 182323
VĂN NGHỆ NGHĨA LĨNH
- Chủ nhiệm: Nhà thơ BÙI VIỆT PHƯƠNG - 0932 209 388
- Ban Biên tập: (Email: vanphutho25@gmail.com)
- Phó trưởng Ban: Nhà văn ĐỖ NGUYÊN THƯƠNG - 0912 383 207
- Nhà văn, nhà báo: NGUYỄN XUÂN HÙNG - 0912 184 021  
- Nhà thơ VŨ THỊ THANH THỦY - 0983 445 941
 
BẢN QUYỀN THUỘC CHI HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM TỈNH PHÚ THỌ
- Chịu trách nhiệm Xuất bản: Nhà thơ NGUYỄN NGỌC TUNG - Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ.
- Chịu trách nhiệm nội dung: Nhà thơ BÙI VIỆT PHƯƠNG - Chủ nhiệm Website Văn nghệ Nghĩa Lĩnh.
- QĐ thành lập Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ của Hội Nhà văn Việt Nam số 132/QĐ-HNV Ngày 24/9/2025.
- QĐ lập Website "Văn nghệ Nghĩa Lĩnh" của Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ số 01/QĐ-CH ngày 11/10/2025.