Nguyễn Ngọc Tung
HẠC TRẮNG BAY VỀ
Em ở Vĩnh Đoài, anh Vĩnh Đông*
Làng mộc hai thôn chung bến nước
Bên ấy tiếng tràng, bên này tiếng đục
Gỗ thơm gọi bước ta về.
Gái Vĩnh Đoài nền nã chân quê
Tay trạm khắc rồng bay phượng múa
Trai Vĩnh Đông sức dài vạm vỡ
Đục mưa, đẽo nắng dựng nhà.
Những năm đánh Mỹ anh đi xa
Đêm trăng tròn mẹ sang Đoài dạm hỏi
Lời ước hẹn “mối sàm” ướm lối
Trường Sơn anh dằng dặc em chờ.
Ngày giải phóng anh về
Vĩnh Đoài, Vĩnh Đông vui đám cưới
Chú rể thương binh nạng gỗ
Cô dâu rạng rỡ nét hoa.
Làng mộc nay đã khác xưa
Dập dìu sớm trưa chợ gỗ
Làng tựa phố, đường quê rộng mở
Tiếng tràng, tiếng đục rộn hai thôn.
Gặp anh trưởng thôn thương binh
Chuyện lính, chuyện cày, chuyện thợ
Chị làm chủ doanh nghiệp đồ gỗ
Nhìn anh cười như nắng mùa xuân.
*Hai thôn thuộc xã Minh Tân cũ, nay là xã Yên Lạc.
Người thợ đá
Đem cả núi về làng
Xẻ đá như xẻ gỗ
Những hộp đá
Những cuốn tiểu thuyết khổng lồ
Kể chuyện làng, chuyện nước
Chuyện đời đá
Thân phận kiếp người.
Mỗi trang đá
Một trang đời
Cuồn cuộn vân đá
Ngôn ngữ đá
Ngôn ngữ nước mắt, mồ hôi
Người làng đọc bằng mỹ cảm đời người.
Đá núi chở che người
Đá núi chở che làng
Điểm tựa giữ yên bờ cõi
Thơ khắc lên đá
Nét văn hiến cha ông
Nghê đá, voi đá, ngựa đá
Những vị la hán, những vị bồ tát
Thiền cửa đình cửa chùa
Nét mặt, ánh mắt
Khắc nỗi niềm nhân thế
Buồn vui người thợ quê tôi.
Tôi đi trong âm vang tiếng đục đá
Bơi giữa muôn màu vân hoa
Tượng tượng và khám phá
Gặp tang đá giếng cổ làng mình
Chạm tiếng gàu kín nước xa xăm
Giữa thời hiện đại
Vẫn đời đá giã gạo, giã vừng…
Bó củi nặng hơn người
Gò lưng em cõng núi
Đôi chân đất lội suối
Xuống chợ còn hơi sương.
Cha em đã về rừng
Mẹ sốt trên giường bệnh
Mong bán được bó củi
Nấu cho mẹ bữa cơm.
Thương em đá cũng mềm
Nắng vá lành vai áo
Gùi đấu ngô, cân gạo
Tam Đảo mây gập ghềnh.
Củi thanh thẳng thanh cong
Sông sâu nông có khúc
Củi cũng chảy nước mắt
Ngọn lửa nào rưng rưng?!
Chim vạc đến từ đâu
Hay từ miền cổ tích?
Ai đem về ký ức
Đầm Vạc mùa xôn xao .
Xưa mẹ lội nông sâu
Thân cò mò phận vạc
Cha gánh gió ngược dốc
Sỏi đá mòn tháng năm.
Vạc mẹ đi mò trăng
Tiếng kêu sương lạc đàn
Vạc con khuya trằn trọc
Mơ theo làn gió hoang.
Thành phố đã sang trang
Tầng cao và khói trắng
Lao xao vạc gọi nắng
Xuân đong đầy mắt em.
Mưa phấn như buông rèm
Cầu cong vồng cánh vạc
Mẹ quẩy ra chợ Tết
Hoa đào bừng nắng xuân.
1/1/2025
Tháng Bảy mây chín rộm chân trời
Cánh đồng tãi nắng vàng phơi
Lúa bời bời thơm nồng ngọn gió
Mẹ gặt về chín trắng mồ hôi.
Cha đi chiến trường, con còn nằm nôi
Mẹ ru con trăng mòn cánh võng
Trán hằn sâu đường cày mưa nắng
Mắt mẹ quầng đong nỗi xa xăm.
Mẹ tảo tần khuya sớm ngoài đồng
Nước mắt, mồ hôi lặn vào hạt thóc
Cả đời mẹ lội bùn chân đất
Gò lưng tát nước lõm trổ gàu.
Tháng Bảy bìm bịp gọi nhau
Nơi đảo xa con biết mùa đã tới
Thương mẹ một mình gặt giông bão
Đêm đêm thì thầm lời khói nhang.
Hoa cúc vàng, hoa cúc dâng hương
Tay mẹ run run đặt lên dòng tên bố
Có cánh cò bay qua nghĩa trang liệt sỹ
Cõng giọt mắt lấp lánh cánh đồng!
Quê nhà 18/7/2025
Trong bức ảnh của cha
Bức nào cũng cay cay ngọn khói
Khói đụn rơm ấm cha cày mẹ cấy
Mái tranh nghèo vấn vít khói bờ tre.
Khói lùi sắn, lùi khoai chiều quê
Mẹ quạt gió củi khô, củi ướt
Ngọn khói thơm bát cơm, bát cháo
Mẹ nuôi con qua bao mùa Đông.
Ngọn khói theo cha hành quân
Đi trong đất nuôi những binh đoàn
Trong khói bom cha xông pha chiến dịch
Khói thuốc chia nhau ngày giải phóng Sài Gòn.
Con dâng hương nghi ngút nghĩa trang
Trước mộ cha và đồng đội
Ngọn khói có ngôi sao anh linh liệt sỹ
Bay lên chói lọi Vị Xuyên.
Khói hương thành mây trắng biên cương
Mang dáng hình non sông đất nước
Hồn quê, hồn người, hồn đất
Ngọn khói nào cũng cay mắt đời tôi.
cổ tích mai sau
Dấu chân cha hằn đá núi Trường Sơn
Xưa hành quân giải phóng Sài Gòn
Đường Hồ Chí Minh nay con vào chống dịch
Áo blue xanh, nhớ lá ngụy trang.
Tổ quốc gọi, chúng con lên đường
Những chiến sỹ ngành y ra chiến tuyến
Đêm đêm ngọn đèn thức bên giường bệnh
Truyền giọt người, chầm chậm giọt trăng.
Cô y tá nghe tin mẹ …khóc thầm
Giấu mặt vào đêm lau giọt buồn sâu kín
Mưa nhường đường cho xe cấp cứu
Tiếng bé chào đời xé tâm dịch làm đôi.
Bữa cơm hộp ấm áp tình người
Từ tay ni cô, tay em, tay má
Một miếng bánh khi đứt bữa
Cũng giúp người vượt vạn dặm xa.
Bao tấm lòng đùm bọc sẻ chia
Mỗi cọng rau, gói mỳ, cân gạo
Lòng nhân hậu, nghĩa đồng bào sâu nặng
Muôn dòng sông cùng chảy hướng yêu thương.
Nhớ ngày vượt Trường Sơn
Không tiếng đạn bom mà lòng nhói buốt
Chuyện có là cổ tích mai sau?
Một thời áo Blue đi chống dịch…
2/2020
Bà đào đất làm bánh ngói đất
Không phải đất nào cũng làm được bánh
Đất từ đáy hồ sâu
Lặn ngụp rét buốt
Đất từ trên đồi cao
Lội suối trèo dốc
Chọn đất làm bánh như chọn gạo làm bánh
Nhọc nhằn nhào nặn
Bà địu cơm vào rừng
Gió bấc mưa phùn
Tìm lá sim về hun.
Bánh ngói đất
Như lát khoai, lát sắn trên nong
Ngọt ngọt
Bùi bùi
Thơm thơm
Người làng gọi bánh ngói
Bằng cái tên yêu quý của bà
Khách mua
Người quen người lạ
Chị ăn dở mang thai
Người ăn sau ngày sinh nở…
Bà bán bánh ngói đất thời hiện đại
Bước ra từ cổ tích làng tôi.
Lập Thạch 2023-2025
Xa quê quá nửa đời người
Nay về cầm lấy những lời đắng cay
Sông xưa, con nước vơi đầy
Nhà xưa, lối cũ đổi thay đã nhiều.
Đầu làng đâu bác làm diều?
Tuổi thơ ta được thả chiều vào mây
Cuối làng đâu ông phó may?
Đường kim mũi chỉ còn đây nghĩa tình.
Bờ sông lò thổi thủy tinh
Bao nhiêu mảnh vỡ lại lành đời hoa
Lối xưa bác thợ làm nhà
Vung tràng, nét nụ nét hoa cho người.
Hạt sương biết gom đất trời
Long lanh ngọn cỏ hát lời ban mai
Tôi về gặp cánh cò bay
Khâu mưa vá nắng cho đầy sớm trưa.
Về làng gặp lại nét xưa
Mái đình, cổ thụ, mái chùa rêu phong
Hỏi cô tát nước gàu sòng
Gàu dây ai tát bên đồng ruộng sâu?
Về làng chẳng thấy làng đâu
Nhà tầng, nhà ống đua nhau mở hàng
Bờ tre, dậu cúc tơ vàng
Cối xay cối giã ai mang đâu rồi?
Cây rơm, cây rạ một thời
Góc vườn vắng bóng trâu ngồi nhai trăng
Cái cào lại nhớ cái chang
Vai gầy vẫn nhớ đôi quang sớm chiều.
Vó tôm em cất tôm riu
Cái đơm, cái đó còn treo đầu nhà
Điếu cày, điếu bát nhớ cha
Cơi trầu nhớ mẹ ai mà thấu cho.
Bình vôi hóa đá bơ vơ
Ba ông Táo bếp bây giờ nơi đâu?
Tay khơi sợi bấc đèn dầu
Thương cha, nhớ mẹ dãi dầu nắng mưa.
Tôi về lối cũ nhà xưa
Ngày xưa nhớ quá như chưa bao giờ...
Tiếng ai vọng bến sông quê
Đò ơi… còn tím lời thề cỏ may
Nửa đời góc bể chân mây
Tôi về bến cũ, đò nay nơi nào?
Làng em sen ngát bờ ao
Mẹ về kĩu kịt… chênh chao cánh cò
Bờ đê, đâu dốc hẹn hò?
Như là mây tóc hong bờ vai em.
Hỏi sông, sông lẳng lặng nhìn
Hỏi mây, mây mải lặn tìm đáy sông
Biết rằng sáo đã sổ lồng
Mà sao lòng vẫn nặng lòng nhớ mong!
Sông xưa vẫn chở đầy trăng
Bến xưa ai xuống đò ngang… hôm nào?
Làm sao hái được trăng sao
Để lời ước hẹn tan vào gió mây.
Tôi về nhặt tím cỏ may
Bờ đê vẫn gió đầy tay dại khờ
Dẫu xa vẫn nhớ câu hò
Nhớ dòng sông, nhớ con đò và em.
Đêm yên lành, mặt hồ tĩnh lặng
Hàng cây đằm trong giấc chiêm bao
Nghe rì rầm thẳm sâu lòng đất
Có điều gì đánh thức những vì sao?
Tia rễ gầy lầm lũi đi về đâu?
Cặm cụi kiếm tìm như con giun con dúi
Len lỏi đá, lách sâu khe núi
Dâng ngọt lành nuôi lớn đời cây.
Như thợ mỏ cần cù tìm mạch khoáng
Chắt chiu từng mẩu quặng, vỉa than
Rễ nhọc nhằn, gian nan đời mẹ
Cho con trái ngọt, hoa thơm.
Rễ gồng mình neo vào tháng năm
Cây đứng vững qua bao mùa giông bão
Lá vẫn xanh và chim vẫn hót
Hoa chịu ơn đời rễ âm thầm.
Tôi lắng nghe cây dâng nhựa lên cành
Cuồn cuộn từ rễ sâu lòng đất
Không phải tiếng lá reo, chim hót
Tiếng ban mai gọi ánh mặt trời!
15/7/2025
Con sò tròn
Con ốc nhọn
Ăn mặn một đời
Kiếp rong rêu đáy biển.
Mặt biển sóng to, gió lớn
Đáy biển tưởng lặng yên
Mà sao cũng sóng ngầm
Sò, ốc khoác áo đá
Trốn kẻ săn tìm.
Biển triều dâng
Vỏ sò, vỏ ốc trắng bãi
Sóng đẩy cát lên bờ lớp lớp
Chôn vùi kiếp phù sinh.
Hàng phi lao nhỏ xuống cát
Giọt sương hay giọt mắt?
Tiễn những sinh linh
Vô tội.
Đời vô thường
Con sò con ốc vô minh
Chết hóa tiếng chuông gió
Hát lời biển xanh…
Trại sáng tác Trà Cổ 7/2025
Mẹ ngồi
Thêu mũ
Bán nghèo
Thêu mây vào núi
Thêu chiều
Vào đêm.
Đầu non
Treo mảnh trăng liềm
Mẹ thêu thổ cẩm
Nỗi niềm
Trăm năm.
Buồn vui
Mũi chỉ xa xăm
Mẹ thêu
Đời mẹ
Hoa văn
Kiếp người.
Sa Pa 5/2022
Xóm cọ ở chân đồi cọ
Nhà em trông sang nhà anh
Tuổi thơ chúng mình đến lớp
Đi dưới những mặt trời xanh.
Đến trường, mấy quãng dao quăng?
Đồi chè, đồi sơn, đồi sở
Hoa chè trắng, đất đồi đỏ
Lối về suối nhỏ quanh quanh.
Thương cha một đời chèo cọ
Gai cọ, chai sần tay cha
Lá non mẹ là khâu nón
Lá già cha để lợp nhà.
Vẫn nhớ mẹ ỏm quả cọ
Vừa bùi, vừa ngậy vừa thơm
Dáng cọ như là dáng mẹ
Tảo tần trong ráng chiều hôm.
Nửa đêm cầm đèn cắt sơn
Áo tơi đội khăn mỏ quạ
Mebảo “Sơn ăn tùy mặt”
Nghề sơn cũng lắm gian truân.
Mỗi lần về quê thăm mẹ
Mẹ xao cho ít búp chè
Mẹ hái “Một tôm hai tép”
Vị trà đậm ngọt hương quê.
Đã lâu nay về xóm cũ
Mẹ đi hái chè nơi nao?
Cha đi cắt cọ phương nào?
Rưng rưng bờ ao dáng cọ …
Tặng Nhà văn Vũ Quốc Khánh
Trại sáng tác Trà Cổ 2025
Trên bàn Nhà văn
Chiếc gạt tàn thuốc lá
Những con chữ ngổn ngang
Con chữ cựa quậy.
Ông trầm ngâm
Đời đã bao nếm trải
Mài giũa chữ
Tạc bao thân phận nổi chìm?
Những mâu thuẫn
Đạo đức và tham vọng
Bạo chúa và thiên thần
Thiện và ác
Thao thức trên bàn nhân gian
Văn có giải mã?
Những mẩu đầu lọc thuốc lá
Nuốt trăn trở buồn vui
Nuốt bao cay đắng nỗi người
Chết trong chiếc gạt tàn
Thành rác.
Những mẩu đầu lọc đã chết
Chết thay ông
Để trang viết
Bừng lên
Ánh sáng.
(Còn nữa)